ژورنال آزادی اندیشه – شماره ۱۶
شانزدهمین شماره از ژورنال آزادی اندیشه (بهار ۱۴۰۴) که دومین شماره با موضوع دین و جامعه دینی در ایران؛ وضعیت کنونی و چشمانداز آینده است منتشر شد.
شما میتوانید همه مقالههای این ژورنال را بصورت آنلاین مطالعه کنید یا نسخه چاپی آن را سفارش دهید.
جنبش مهسا: اولین جنبش فمینیستی در ایران؟
در این مقاله بر آنیم تا نشان دهیم که با تعریفی ویژه از حرکتهای اجتماعی حرکت مهسا اولین جنبش فمینیستی در ایران است، پدیدهای با گسترهگی قابلتوجهی که در آن مطالبات گروهی و اجتماعی و سیاسی در هم تنیدهاند. این حرکت اجتماعی پایه سیاسی و انسانشناختی جمهوری اسلامی را زیر سوال می برد. جنبش مهسا بر اساس یک سوبژکتیویته جدید استوار است، در آن شادی زندگی زنان جوان و ابراز وجود آنها دست به دست هم میدهند و با همیاری مردان جوان نظام سیاسی را نامشروع قلمداد میکنند. در این حرکت رد حجاب اجباری نشانه رابطه جدید با بدن و تبیین فردیت جدید زنان است. این جنبش مبتنی بر رد پیمان مردسالار بین اقشار سنتی، بنیادگرایان مذهبی و دولت خدا سالاراست.
اعتراضات اجتماعی ۲۰۲۳-۲۰۲۲ و مشروعیتزدایی از جمهوری اسلامی
جنبشی که ایران را از سپتامبر ۲۰۲۲ تا مارس ۲۰۲۳ تکان داد، نوآوریهای بزرگ انسانشناسی و جامعهشناختی را همراه آورد. این جنبش همچنین برای اولین بار شرایط را برای قومیتی فراگیر ایجاد کرد که با رعایت تنوع قومی و مذهبی، وحدت ایران را اعلام کرد. این حرکت، دولت خداسالار را که سرکوبگر و توتالیتر شده، هدف قرار داد. نهضت بدون سازماندهی و رهبری نتوانست حکومت اسلامی را سرنگون کند، اما بحران و عدم مشروعیت آن را آشکار کرد.