فرهنگ سیاسی در سایه ایدئولوژی ایرانی: تحلیلی انتقادی از گفتمانهای ذاتگرا (مطالعه موردی طباطبایی، کچویان و آرامش دوستدار)
نویسنده: معین کاظمی
این مقاله به نقد رویکردهای رایجی میپردازد که فرهنگ سیاسی ایران را به «خلقیات ملی» ذاتگرایانه فروکاسته و با ارائه پاسخهای فرا تاریخی، راه را بر تحلیل علمی و سیاستورزی دموکراتیک مسدود میکنند. در این نوشتار با تحلیل انتقادی سهگانه گفتمانهای فکری برجسته یعنی ایرانشهری (سید جواد طباطبایی)، بومیگرایی اسلامی (حسین کچویان)، و امتناع تفکر (آرامش دوستدار) نشان میدهد که چگونه این پروژهها، علیرغم تضاد ظاهری در محتوا (فخر، احیا، و شماتت)، در کارکرد ایدئولوژیک خود برای طرد کثرتگرایی مشترکاند.
نقدی بر نظرات سید جواد طباطبایی
نویسنده: کاظم علمداری
هدف این نوشته نقد و بررسی نظریۀ کانونی سید جواد طباطبایی، یعنی اندیشۀ ایرانشهری، امتناع اندیشه و تجدد، و انحطاط تمدن است. مفهوم خودساختۀ اندیشۀ ایرانشهری طباطبایی، استنتاجی و برآمده از فرضی نامستند است. طباطبایی پایان انحطاط ایران را منوط به رفع امتناع اندیشه و تجدد میداند. به فرض رفع این مانع؛ حاصل آن چیست؟ توسعه و پیشرفتی شبیه غرب؟ طباطبایی مینویسد «گذشتۀ غرب، آیندۀ ایران است». اما جوامع غیرغربی، بدون دست یافتن به گذشته غرب (مدرنیته)، گامهای توسعه و پیشرفت را همطراز با غرب، به سرعت طی میکنند. چرا ایران باید منتظر به اصطلاح رفع امتناع اندیشه باشد؟