«ناخوشایندی» و سوژه: گفتوگویی با اسلاوی ژیژک
این متن نسخهای ویرایششده از گفتوگوی استیون فرُش و ماریا آریستودمو با اسلاوی ژیژک، فیلسوف و نظریهپرداز برجسته، است که تمرکز اصلی آن بر خوانش او از روانکاوی لکان است. در این گفتوگو، ژیژک با اشاره به نوسانات فکری لکان، بهویژه در مواجهه با دکارت و هایدگر، به موضوعاتی چون «شکنجهٔ زبان» و «ناخوشایندیهای فرهنگ» میپردازد. او با تحلیل پروندههایی مانند یوزف فریتزل، از کاربرد مفاهیم فرویدی مانند «پدر نخستین» در تحلیلهای اجتماعی دفاع میکند. ژیژک ضمن طرح موضع خود دربارهٔ نقش روشنفکر در جامعه، به نقد برخی خوانشهای محافظهکارانه از روانکاوی میپردازد و تأکید میکند که روانکاوی، اگرچه مستقیماً راهحل سیاسی ارائه نمیدهد، اما با نمایانساختن شکافها و شکستهای اجتماعی، راه را برای تغییرات رادیکال باز میکند.
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
نویسنده: اسلاوی ژیژک، مترجم: محمدمهدی مشایخی، ویراستار: حسین متقی
این نوشته یکی از مقالات ویژهنامهٔ «ضمیر ناآگاه سیاسی» در نشریهٔ «گییرمو دِ اُکام» است که اسلاوی ژیژک در آن از خلال مفاهیمی همچون رانه، ضمیر ناآگاه و سازوکارهای اقتصاد سرمایهداری، به تحلیل پیوندهای نظری مارکس، فروید و لکان میپردازد و استدلال میکند که منطق حرکت سرمایه در نظریهٔ مارکسی، همانند رانه در نظریهٔ فرویدی است، جایی که تکرار نه برای رسیدن به هدفی معین، بلکه بهعنوان یک اجبار ساختاری عمل میکند: سرمایه نیز یک سازوکار بیسر و خودکار است که که کارگزارانش را فارغ از منافع شخصیشان همچو ابزاری برای بازتولید همواره بیشتر به کار میگیرد. مقاله میکوشد نشان دهد که فهم سرمایهداری مستلزم درکی از سازوکارهای ناآگاهِ آن است، چرا که نظام سرمایه نه صرفاً بر کنشهای فردی، بلکه بر منطقی مستقل از فاعلانِ خود استوار است که همچون رانه، خود را از طریق تکرار بیپایان بازتولید میکند.
برایِ لکان، علیهِ ایدئولوژیِ لکانی
برایِ لکان، علیهِ ایدئولوژیِ لکانی
نویسنده: اسلاوی ژیٓژک، برگردان: اشکان بهشتی