برزخ: تمرینی در عرفان ماتریالیستی

عرفان ماتریالیستی

برزخ، ابر و باقی‌مانده: کاوشی در عرفان ماتریالیستی اسلاوی ژیژک
این مقاله به بررسی کتاب آخر جوآن کوپژک می‌پردازد به نام «ابر: میان تهران و پاریس: کیارستمی، کربن، لکان» (۲۰۲۵)، کتابی که کاپجک در آن تحلیلِ موشکافانه‌ای ارائه می‌دهد از گنوسیسمِ صوفیانهٔ دورانِ آغازینِ اسلام تا شکوفاییِ آن در سدهٔ سیزدهم و سپس کشفِ دوباره‌اش در سدهٔ بیستم توسط هانری کربن.

ماتریالیسم و الهیات

ماتریالیسم

متنی که با عنوان «ماتریالیسم و الهیات» پیشِ رو دارید، ترجمهٔ قسمت «دین» از «پیشگفتار ویراست دوم: لذت در محدودهٔ عقلِ تنها» است که سال ۲۰۰۸ به کتاب «برایِ اینکه نمی‌دانند چه می‌کنند: لذت به‌مثابهٔ عاملی سیاسی» (ورسو: ۱۹۹۱) افزوده شده است. ژیژک در این بخش با خوانشی ماتریالیستی از سنت دینی غرب به سراغ بحث نقد ایدئولوژی می‌رود و با وارسیِ خدای یهودیت و مسیحیت به مقایسهٔ ایوب با مسیح دست می‌زند. برخلافِ فروید که مسیح را تکرار موسی می‌دانست، ژیژک مسیح را تکرار ایوب می‌داند و بر این باور است که کلید فهم مسیح در سیمای ایوب نهفته است، هرچند که الوهیتِ مسیح سبب می‌شود ضجه‌هایش بر صلیب این ژست را رادیکال‌تر و دارای پیامدهایی به‌مراتب اساسی‌تر کند.