برچسب: محمدمهدی مشایخی

ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی

ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
نویسنده: اسلاوی ژیژک، مترجم: محمدمهدی مشایخی، ویراستار: حسین متقی
این نوشته یکی از مقالات ویژه‌نامهٔ «ضمیر ناآگاه سیاسی» در نشریهٔ «گی‌یرمو دِ اُکام» است که اسلاوی ژیژک در آن از خلال مفاهیمی همچون رانه، ضمیر ناآگاه و سازوکارهای اقتصاد سرمایه‌داری، به تحلیل پیوندهای نظری مارکس، فروید و لکان می‌پردازد و استدلال می‌کند که منطق حرکت سرمایه در نظریهٔ مارکسی، همانند رانه در نظریهٔ فرویدی است، جایی که تکرار نه برای رسیدن به هدفی معین، بلکه به‌عنوان یک اجبار ساختاری عمل می‌کند: سرمایه نیز یک سازوکار بی‌سر و خودکار است که که کارگزارانش را فارغ از منافع شخصی‌شان همچو ابزاری برای بازتولید همواره بیشتر به کار می‌گیرد. مقاله می‌کوشد نشان دهد که فهم سرمایه‌داری مستلزم درکی از سازوکارهای ناآگاهِ آن است، چرا که نظام سرمایه نه صرفاً بر کنش‌های فردی، بلکه بر منطقی مستقل از فاعلانِ خود استوار است که همچون رانه، خود را از طریق تکرار بی‌پایان بازتولید می‌کند.