دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن

دنیای خیال در ایران

دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن
نویسنده: محمدرضا نیکفر
این نوشته به وجه “سوبژکتیو” تحول‌ اجتماعی−سیاسی  در ایران از زمان انقلاب تا اکنون می‌پردازد. نوشته برمی‌رسد که باهم‌اندیشی انقلاب ۱۳۵۷ و جنبش “زن، زندگی، آزادی” چگونه ممکن است. با این پرسش به دنبال یک Leitmotiv می‌گردد که دو شعار شاخص از دو جنبش مختلف بر زمینه‌ی آن قرار می‌گیرند. نوشته دوگانه جماعت-جامعه را در تشریح تحول فضای خیال در ایران برجسته می‌کند.

جماعت‌گرایی بنیادگرایی اسلامی مطابق نظر فردیناند تونیس و هلموث پلسنر

Tonnis And Plessner 24 ژوئن 2026

اما در رابطه با عنوان این یادداشت باید دید ﺁیا ویژگی‌هایی که از زبان تونیس و پلسنر در مورد جماعت شنیده‌ایم در اسلام‌گرایی رادیکال نیز وجود دارند یا خیر؟ این ویژگی‌ها عبارت‌اند از هم‌بستگی، معنوی‌گرایی، التفات به مذهب (به خصوص در سطح سیاسی)، آرمان‌گرایی، گذشته‌گرایی، اقتدارطلبی، پشتیبانی از قدرت حاکمه، ضرورت وجود شخص حاکم و اعتقاد به حاکمیت اصیل، مرکز‌گرایی، وجود روابط عاطفی و مطیعانه بین افراد، و آینده‌گرایی. در ادامه این ویژگی‌ها را در مورد اسلام و اسلامیسم دنبال می‌کنیم تا جماعت‌گرابودن جنبش‌های اسلامی روشن‌تر شود.