ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
نویسنده: اسلاوی ژیژک، مترجم: محمدمهدی مشایخی، ویراستار: حسین متقی
این نوشته یکی از مقالات ویژهنامهٔ «ضمیر ناآگاه سیاسی» در نشریهٔ «گییرمو دِ اُکام» است که اسلاوی ژیژک در آن از خلال مفاهیمی همچون رانه، ضمیر ناآگاه و سازوکارهای اقتصاد سرمایهداری، به تحلیل پیوندهای نظری مارکس، فروید و لکان میپردازد و استدلال میکند که منطق حرکت سرمایه در نظریهٔ مارکسی، همانند رانه در نظریهٔ فرویدی است، جایی که تکرار نه برای رسیدن به هدفی معین، بلکه بهعنوان یک اجبار ساختاری عمل میکند: سرمایه نیز یک سازوکار بیسر و خودکار است که که کارگزارانش را فارغ از منافع شخصیشان همچو ابزاری برای بازتولید همواره بیشتر به کار میگیرد. مقاله میکوشد نشان دهد که فهم سرمایهداری مستلزم درکی از سازوکارهای ناآگاهِ آن است، چرا که نظام سرمایه نه صرفاً بر کنشهای فردی، بلکه بر منطقی مستقل از فاعلانِ خود استوار است که همچون رانه، خود را از طریق تکرار بیپایان بازتولید میکند.
مسائل روانشناسی در آثار کارل مارکس
روانشناسی در نزد کارل مارکس همچون اقتصاد سیاسی حوزهای نیست که بهطور نظاممند بسط یافته باشد. در میان آثار گردآوری شده مارکس هیچ رساله روانشناسی وجود ندارد. اما در تعدادی از آثار او، سلسله نکاتی در مورد مسائل مختلف روانشناسی یافت میشود. اگرچه این اظهارات بهصورت ظاهری نظاممند نشدهاند، اما با این وجود، وحدتی درونی را نشان میدهند. در روند رو به گسترش محتوای خود، این قطعات شروع به تشکیل یک کل واحد و یکپارچه می کنند که در سراسر جهان بینی مارکس نفوذ میکند.
مارکس، مجازات اعدام، و هستیشناسیِ اجتماعی
مقاله ریحانه غلامی در دهمین ژورنال ایران آکادمیا
مفهومِ الیناسیون و اینکه «حق حاکمیت غیر قابل واگذاری است» در اندیشهی ژان ژاک روسو و کارل مارکس
مقاله نوید گرگین در دهمین ژورنال ایران آکادمیا
ازخودبیگانگی و ملالتهای دوران مدرن از نگاه مارکس، دورکهایم و وبر
در این مقاله مفهوم از خودبیگانگی مارکس و نقدهای دورکهایم و وبر به دنیای مدرن و آشفتگیهای ناشی از آن بررسی شده است.