خواندنیها – ۵ – نابرابری با ما چه میکند؟ با مزدک دانشور
در پنجمین نشست از مجموعه «خواندنیها: گفتگو با کتاب»، با کتاب نابرابری با ما چه میکند آشنا شدیم و درباره آن گفتگو کردیم. این اثر از ریچارد ویلکینسون و کیت پیکت، با زبانی روشن و پژوهشی متکی بر دادههای عینی، به یکی از مهمترین پرسشهای روز میپردازد: نابرابری چه بر سر سلامت، اعتماد، و زیست اجتماعی ما میآورد؟
🎥 پیام ویدیویی ویژهای از ریچارد ویلکینسون، که بهطور خاص برای این رویداد ضبط شدهبود، برنامه را با روایت انگیزهها و دستاوردهای این پژوهش گشود.
این جلسه به شکل حضوری و با استقبال مخاطبان در کتابخانه مرکزی شهر لاهه برگزار شد.
ویدئوی ضبط شده این برنامه در این پست و در کانال یوتیوب ایران آکادمیا از هماکنون در دسترس شماست.
بررسی آراء و دیدگاه صدیقه وسمقی در حوزه حقوق زنان در ایران
این نوشته به تحلیل و بررسی آراء و دیدگاه صدیقه وسمقی، از متفکران برجسته در زمینه حقوق زنان، میپردازد. از نقد او بر فقه سنتی تا فعالیتهای شجاعانهاش در جنبش پسامهسا، این مقاله دیدگاههای او را بهعنوان راهی برای تغییر ساختارهای مردسالارانه در ایران بررسی میکند.
درسگفتارهای «گذار از استبداد به دموکراسی» -۱
دوره «گذار از استبداد به دموکراسی» – ۱، نخستین بار در بهار ۲۰۲۵ در دانشگاه ایران آکادمیا تدریس شده است و اکنون در دسترس عموم علاقهمندان قرار میگیرد.
این چهارمین کلاس از سلسله دورههای محمدرضا نیکفر است که به موضوع دموکراسی میپردازد.
در این کلاس به مفهومهای اساسی مطرح در بحث گذار از استبداد به دموکراسی پرداخته شده است.
در این مطلب به همه منابع و درسگفتارهای ویدئویی دسترسی خواهید داشت.
شبح مهسا امینی (ترجمه)
نویسنده: آصف بیات
مترجم: حسین متقی
عنوان «شبح مهسا امینی»، سخنرانی آصف بیات به بررسی اعتراضات گستردهای میپردازد که در پی مرگ مهسا امینی شکل گرفتند و آنها را نمودی از مبارزهای گستردهتر برای کرامت انسانی و رهایی در ایران میداند. این جنبش که عمدتاً به رهبری زنان شکل گرفته، تنها به قوانین مربوط به حجاب محدود نمیشود، بلکه ساختارهای سرکوبگرانه را به چالش میکشد و خواهان شکل تازهای از زندگی است. بیات استدلال میکند که این حرکت نشانگر پیدایش نوعی سوژگی سیاسی نوین و ظرفیت تحولی عمیق در جامعه است، هرچند که سرنوشت نهایی آن هنوز روشن نیست.
نرمالیزه کردن صلح در دنیای نرمالیزه شده با جنگ و خشونت
مقاله سعید مدنی از زندان دماوند با عنوان «نرمالیزه کردن صلح در دنیای نرمالیزه شده با جنگ و خشونت»
نویسنده: سعید مدنی
تقدیم به جعفر پناهی
خواندنیها – ۴ – بررسی آثار پردیس گودرزیان
📚 چهارمین جلسه «خواندنیها، گفتگو با کتاب» از سوی ایران آکادمیا و با حضور پردیس گودرزیان، پژوهشگر و مترجم، در کتابخانه مرکزی لاهه برگزار شد. این برنامه فارسی به مرور دو کتاب درخشان درباره زنان، تغییر اقلیمی و مادری اختصاص داشت. در این برنامه، منصوره شجاعی با پردیس گودرزیان به گفتگو پرداخت.
برای مشاهده این گفتگو کلیک کنید.
هفتروز، روایتی امیدآفرین از من و مای آدمی
امیدآفرین
برنامه بیست و نهم فروم زن زندگی آزادی
• فرد انسانی در جامعه و بویژه جامعهی نابسامان چه مسئولیتی بردوش دارد؟
• نقش اجتماعی انسان چیست (در کجاست)؟
• راه دشوارِ جامعهگرایان به سوی دگرگونیهای چگونه هموار میشود؟
• من و مای آدمی در جریان دگرگونیهای اجتماعی چه پیچوتابی دارند؟
• روایت سنتی و یا پدرسالار از امر مادرانگی چیست؟
• آیا امر مادرانگی فقط به مراقبت و پرورش فرزند (فرد انسان) محدود میشود یا به جامعهی انسانی هم گسترش مییابد؟
جمعه ۶ ژوئن در برنامهای با موضوع “«هفتروز» روایتی امیدآفرین از من و مای آدمی” با نرگس محمدی و علی صمدی در بارهی این پرسشها و پرسشهای مرتبط دیگر گفتوگو خواهیم کرد.
این برنامه در کانال یوتیوب ایران آکادمیا پخش زنده خواهد شد.
پادکست ایران آکادمیا – مانا خسروشاهی
گفتگوی سجاد سپهری میزبان پادکست ایران آکادمیا با مانا خسروشاهی پژوهشگر، دانشجوی دکترای توسعه و نویسنده کتاب «از سوسیالیسم نترسیم». این گفتگو در تاریخ ۲ ماه می ۲۰۲۵ در استودیوی ایران آکادمیا در شهر لاهه انجام شده و به صورت زنده در کانال رسمی یوتیوب ایران آکادمیا پخش شد. این اپیزود را در اسپاتیفای نیز میتوانید بشنوید.
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
نویسنده: اسلاوی ژیژک، مترجم: محمدمهدی مشایخی، ویراستار: حسین متقی
این نوشته یکی از مقالات ویژهنامهٔ «ضمیر ناآگاه سیاسی» در نشریهٔ «گییرمو دِ اُکام» است که اسلاوی ژیژک در آن از خلال مفاهیمی همچون رانه، ضمیر ناآگاه و سازوکارهای اقتصاد سرمایهداری، به تحلیل پیوندهای نظری مارکس، فروید و لکان میپردازد و استدلال میکند که منطق حرکت سرمایه در نظریهٔ مارکسی، همانند رانه در نظریهٔ فرویدی است، جایی که تکرار نه برای رسیدن به هدفی معین، بلکه بهعنوان یک اجبار ساختاری عمل میکند: سرمایه نیز یک سازوکار بیسر و خودکار است که که کارگزارانش را فارغ از منافع شخصیشان همچو ابزاری برای بازتولید همواره بیشتر به کار میگیرد. مقاله میکوشد نشان دهد که فهم سرمایهداری مستلزم درکی از سازوکارهای ناآگاهِ آن است، چرا که نظام سرمایه نه صرفاً بر کنشهای فردی، بلکه بر منطقی مستقل از فاعلانِ خود استوار است که همچون رانه، خود را از طریق تکرار بیپایان بازتولید میکند.
فراخوان اوجالان و پیامدهای آن
برنامه بیست و هشتم: فراخوان اوجالان و پیامدهای آن
«بحران قانون اساسی، قانون اساسی سوم»
بحران قانون اساسی، قانون اساسی سوم
برنامه بیستوهفتم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع «بحران قانون اساسی، قانون اساسی سوم» بهطور مشترک با انجمن آزادی اندیشه و در همکاری با ایران آکادمیا و مِلانشتُن آکادمی برگزار میشود.
آغاز برنامه با سخنرانی صدیقه وسمقی و کاظم کردوانی است.
زمان : جمعه ۲۸ مارس ٢٠٢۵ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
مکان: Kartäusergasse 9, 50678 Köln
با کمال میل از شما دعوت میکنیم در این برنامه شرکت کنید.
دربارهٔ یک گسست از پدر
دربارهٔ یک گسست از پدر
فروید هنگام بررسی ادیان توحیدی چندان به اسلام توجهی ندارد و گاه نیز به نظر میرسد که ادعاهایی مسئلهدار نسبت به آن میکند. فتحی بن سلامة، روانکاو فرویدی-لکانی، دیدگاهی دربارهٔ آغازگاههای اسلامی ارائه میدهد که خوانشی انتقادی و همچنین تکمیلی برای پروژهٔ فکری فروید محسوب میشود. از نظر او، اسلام یک وضعیت دودمانی خاص را از یکتاپرستی یهودی-مسیحی به ارث برده است و به همین جهت از همان ابتدای ظهورش در قرن شش خود را با الهیاتی ضدّ پدرانگی مقدس و از این رو با خصیصهای ضدّ روانشناختی عرضه داشته است. بن سلامة با تأکید بر جداییِ پدر از خدا در اسلام، و بهطور ویژه با توجه به سوژهای که نتیجهٔ این جدایی است، جستوجویی روانکاوانه را پیش میگیرد که بهتعبیر خودش تنها یک شروع است برای درک برخی معانی ضمنی ایمان به خدای یگانهای که «بودن» و «واقعیت» است.
ماتریالیسم و الهیات
متنی که با عنوان «ماتریالیسم و الهیات» پیشِ رو دارید، ترجمهٔ قسمت «دین» از «پیشگفتار ویراست دوم: لذت در محدودهٔ عقلِ تنها» است که سال ۲۰۰۸ به کتاب «برایِ اینکه نمیدانند چه میکنند: لذت بهمثابهٔ عاملی سیاسی» (ورسو: ۱۹۹۱) افزوده شده است. ژیژک در این بخش با خوانشی ماتریالیستی از سنت دینی غرب به سراغ بحث نقد ایدئولوژی میرود و با وارسیِ خدای یهودیت و مسیحیت به مقایسهٔ ایوب با مسیح دست میزند. برخلافِ فروید که مسیح را تکرار موسی میدانست، ژیژک مسیح را تکرار ایوب میداند و بر این باور است که کلید فهم مسیح در سیمای ایوب نهفته است، هرچند که الوهیتِ مسیح سبب میشود ضجههایش بر صلیب این ژست را رادیکالتر و دارای پیامدهایی بهمراتب اساسیتر کند.
چه چیزی را در سوریه متوجه نشدیم؟
چه چیزی را در سوریه متوجه نشدیم؟
تحولات اخیری که بهنظر میرسد پیروزیهای بنیادگرایی دینی باشند، نمایانگر بازگشت دین به سیاست نیست، بلکه صرفاً بازگشت خودِ سیاست بهطور کلی است. اگر این تحولات برای چشمان غربی بیگانه به نظر میرسند، به این دلیل است که غرب دیگر نمایندهٔ چیزی نیست که غربیها حاضر باشند برای آن مبارزه و جان خود را فدای آن کنند.
جستاری از اسلاوی ژیژک، ترجمه حسین متقی
معضل ملتسازی در ایران
برنامه بیستوسوّم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “معضل ملتسازی در ایران” با همکاری ایران آکادمیا و مِلانشتُن آکادمی برگزار میشود.
آغاز برنامه با سخنرانی اصغر شیرازی و میثم بادامچی است.
زمان : جمعه ۱۵ نوامبر ٢٠٢۴ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
گسترش دامنه درگیریهای اسرائیل-فلسطین
برنامه بیستودوم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “گسترش دامنه درگیریهای اسرائیل-فلسطین” با همکاری ایران آکادمیا و مِلانشتُن آکادمی برگزار میشود.
آغاز برنامه با سخنرانی سعید رهنما و بهروز عارفی است.
زمان : جمعه ۲۵ اکتبر ٢٠٢۴ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
سیاست ورزی مهرورزانه مبتنی براخلاق مراقبت
سیاست ورزی مهرورزانه مبتنی براخلاق مراقبت
پس، چپ، دو، سه: به سوی یک سیاست جمعی علیه بیثباتی
به سوی یک سیاست جمعی علی بی-ثباتی
برایِ لکان، علیهِ ایدئولوژیِ لکانی
برایِ لکان، علیهِ ایدئولوژیِ لکانی
نویسنده: اسلاوی ژیٓژک، برگردان: اشکان بهشتی
بازاندیشی آثار جنبش زن، زندگی، آزادی
بازاندیشی آثار جنبش زن، زندگی، آزادی
برنامه بیستویکم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “بازاندیشیِآثارِ جنبشِ زن، زندگی، آزادی” با همکاری ایران آکادمیا و مِلانشتُن آکادمی برگزار میشود.
آغاز برنامه با سخنرانیهای نیره توحیدی و منصوره شجاعی است.
زمان : جمعه ۲۷ سپتامبر ٢٠٢۴ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
اگر از یوتیوب برنامه را به هنگام پخش زنده آن میبینید و میخواهید پرسشی طرح کنید، لازم است که با یک آکانت کاربری وارد یوتیوب شده باشید.
برای تماس با برگزار کنندگان میتوانید به این آدرس forumzanzendegiazadi.cologne@gmail.com میل بنویسید.
برای تماس با برگزار کنندگان میتوانید به این آدرس forumzanzendegiazadi.cologne@gmail.com میل بنویسید.
پخش زنده از شبکههای اجتماعی ایران آکامیا
کارایی در مقابل کار معنادار: بررسی انتقادی بحثهای تاریخی و معاصر
نویسنده: دیوید ای. اسپنسر، برگردان: امانوئل شکریان
در این مقاله، بدهبستانبین تقاضای کارایی و تقاضای کار معنیدار مورد بررسی قرار میگیرد. این مقاله مقایسهای بین بحثهای تاریخی و معاصری را که این بدهبستاندر آنها وجود دارد ارائه میدهد. ابتدا بر توضیح آدام اسمیت از تقسیم کار تمرکز میشود که در آن کارهای کمتر معنادار بهسان هزینه لازم جهت کارایی بالاتر تلقی میشود. سپس تحلیل کارل مارکس از کار مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده میشود که چگونه تحلیل او از تحلیل اسمیت متفاوت است. مارکس به امکان دستیابی به کار معنادار در حالی که نیازها را در جامعهی سوسیالیستی آینده تأمین میکند، پرداخت. علاوه بر این، مقاله به این موضوع میپردازد که چگونه ایدههای اسمیت و مارکس با بحثهای معاصری که بر قابلیت فناوریهای دیجیتال جدید جهت تسهیل کار تمرکز دارند، مرتبط هستند.
بازاندیشی روشنفکران پس از انقلاب
بیستمین برنامه فروم زن زندگی آزادی کُلن با حضور و سخنرانی کاظم کردوانی
زمان : جمعه ۶ سپتامبر ٢٠٢۴ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت ١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
پخش زنده و امکان پرسش و پاسخ
چگونه روشنفکری با نواندیشی و دگراندیشی و این هر دو با بازاندیشی روشنفکران پیوند میخورند؟
بازاندیشی روشنفکران چگونه میتواند افقهای تیره و تار آینده را روشن کند و در گشایش راه به سوی آینده مؤثر باشد؟
آیا روشنفکران˚ انقلاب و پیامدهای پس از آن را بازاندیشی کردند؟ چگونه؟
تأثیر اندیشه و بازاندیشی روشنفکران بر کنش اجتماعی جامعهگرایان چگونه است؟
تأثیر اندیشه و بازاندیشی روشنفکران بر هوش جمعیِ جامعه چگونه است؟
از شما برای شرکت در این برنامه دعوت میکنیم.
فروم زن زندگی آزادی
شهود و عقلانیت در فرهنگ ایرانی: تحلیل تطبیقی با محوریت شعر فارسی و مدرنیته
نویسنده: سارا شادابی
این مقاله به بررسی تأثیر شهود بر فرهنگ و جامعه ایرانی و چگونگی تعامل آن با عقلانیت پرداخته است. شعر فارسی به عنوان یک پدیده مهم فرهنگی و تجانس عمیق آن با شهود از منظر روانشناسی بررسی شده است . همچنین عقلانیت از منظر روانشناسی و تجانسی که با مدرنیته داراست .
سیاست اطاعت و شیءوارگی: آیا میتوان وجه مشترکی میان نظریه لوکاچ و دولابوئتی (واضع نظریه نافرمانی مدنی) یافت؟
شیءوارگی[۱]، مفهومی مرکزی در نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت است. متفکران نسلهای مختلف این مکتب، همچون هابرماس و اکسل هونت، تفاسیر متفاوتی از شیءوارگی را برای نقد مفاهیم مختلف سلطه و بحرانها از دیدگاههای مختلف رهاییبخش، بسط دادهاند. (O’Kane، 2021). مفهوم شیءوارگی که از آراء مارکس تحت مفهوم «از خود بیگانگی» نشات گرفته است، در کار […]
حکومت در تلاش برای بازتولید خود – تناقضها، مشکلها، فرصتها
جمعه ۲ آگوست در برنامهای با حضور محمدرضا نیکفر، نویسنده و مدرس فلسفه سیاسی، در باره این پرسشها و پرسشهای مرتبط دیگر گفتوگو خواهیم کرد. حکومت در تلاش برای بازتولید خود برنامه نوزدهم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “حکومت در تلاش برای بازتولید خود – تناقضها، […]
در بابِ ژوییسانس
ژاک لکان، مترجم: اشکان بهشتی
متن حاضر ترجمهٔ فصل «در باب ژوییسانس» از سمینار لکان با عنوان «زنانگی و جنسیت» است.
رویکردهای چندسویه و جهانی: فمینیسمهای جهانی و حقوق بینالملل در قرن بیست و یک
نویسنده: کریما بنون، مترجم: فاطمه حسینزاده
کریما بنون در این جستار به نقد برخی رویههای محدود کننده فمنیستی در حوزه حقوق بینالملل در قرن حاضر پرداخته و با ارایه راهکارهایی بر بازسازی تعهد تزلزلناپذیر به جهانی بودن حقوق بشر زنان تاکید میکند.
نقش دین و اهل عمامه در حال و آینده ایران
برنامه هجدهم از سری برنامه های ما با موضوع “نقش دین و اهل عمامه در حال و آینده ایران ” با همکاری ایران آکادمیا و مِلانشتُن آکادمی برگزار میشود.
آغاز برنامه با سخنرانی حضوری تورج اتابکی و حسن یوسفی اشکوری ست.
زمان : ۲۱ ژوئن ٢٠٢۴ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
مکان: Melanchthon Akademie, Kartäusergasse 9, 50678 Köln
با کمال میل از شما دعوت میکنیم در این برنامه شرکت کنید
لینک پخش زنده را در این محتوا ببینید.
فردریش آگوست فون هایک دشمن آزادی بود
نویسنده: اینگار سولتی
برگردان: امانوئل شکریان
یکصد و بیست و پنجمین سال از تولد فردریش آگوست فون هایک، اقتصاددان اتریشی-بریتانیایی میگذرد. او ضرورت دور نگه داشتن تودهها از اهرمهای قدرت دولتی را تئوریزه کرد و این کار را به نام دفاع از آزادی انجام داد.
در میان تمام دشمنان دموکراسی و آزادی، فردریش آگوست فون هایک احتمالاً باهوش ترین بود. حداقل، او بیشترین تأثیر را داشت: ساختارهای اقتصاد جهانی امروز – اتحادیه اقتصادی و پولی اروپا، بانکهای مرکزی، «اصلاحات بودجه متعادل» در قوانین اساسی ملی، و موافقتنامههای تجارت «آزاد» که سودهای آینده سرمایه را تضمین میکنند- اساساً بر اساس ایدههای او و دانشجویانش استوار است.
آزادی مطبوعات و رسانه ها و رابطه با آزادی بیان
نویسنده: جمال فتحی
رسانە آزاد کە بعد از قانون اساسی، نظام پارلمانی و احزاب سیاسی چهارمین رکن دموکراسی بە حساب میآید چنان حائز اهمیت است کە اگرچە در جامعەای انتخابات نیز باشد ولی رسانەهای آن محدود و یا اجازە قانونی برای نشر افکار گوناگون جامعە را نداشتە باشند، آن جامعە جزء جامعەهای دموکراتیک محسوب نمیشوند. مطبوعات آزاد کە رسالت اصلی آن نشر رویدادهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعە بصورت شفاف و دقیق است، تمام اعمال و اقدامات دولتمردان و مسئولان جامعە را موشکافانە در اختیار مردم قرار میدهد و با این کار از فسادهای مالی و سیاسی جلوگیری میكند و یکی دیگر از کارهای کە رسانەهای آزاد انجام میدهند این است کە نظرات و عقیدەهای مختلف جامعە را در موارد گوناگون منعکس مینماید و این فرهنگ را در جامعە نهادینە میكند کە “بهترین و بدترین حکومتها هیچ کدام حق ندارند عقیدەای را بە زور خاموش کنند” (جان استوارت میل، ١٨٥٩، ص ٥٩).
زمانیکە بحث بر سر رسانە آزاد میباشد، مستقیم با اصطلاح آزادی بیان مواجە میشویم. این یعنی اینکە رسانەای را میتوان آزاد مورد خطاب قرار داد کە منعکس کنندە و بازتاب افکار گوناگون و عقاید مختلف جامعە باشد و بر اساس مادە نوزدهم اعلامیە جهانی “هر کس حق آزادی و بیان دارد و حق مزبور شامل آنهاست کە از داشتن عقاید خود بیم و اضطرابی نداشتە باشند و در کسب اطلاعات و افکار و در اخذ و انتشار آن بە تمام وسائل ممکن و بدونە ملاحظات مرزی آزاد باشد. (اعلامیە حقوق بشر)