اقتصاد سیاسی غارت: مقدمه
اقتصاد سیاسی غارت – «اثری بسیار بدیع و بلندپروازانه. مفهوم “غارت و شکار” نزد مهرداد وهابی ذرهبین روشنگرانهای جهت مشاهدهی شکلهای گوناگونِ حاکمیت بهدست میدهد. ایدهی “اهلیسازی” بهمثابه شکلی “درازمدت” ازغارت یا شکارگری – شکلی که با بقای (و حتی شاید شکوفاییِ) هدف این شکارگری، چه گیاه، چه پستاندار و چه انسان خردمند، سازگار است – بهنظر من ایدهی بسیار پرثمریست برای اندیشیدن پیرامون غارت».
اقتصاد سیاسی فلسطین: دیدگاههای انتقادی، بینرشتهای و استعماریزدایی
اقتصاد سیاسی فلسطین: دیدگاههای انتقادی، بینرشتهای و استعماریزدایی
ویراستاران: علاء طرطیر، طارق دانا و تیموتی سیدل
مترجم: امانوئل شکریان
اگر نقش قدرت، مبهم کردن است، پس نقش روشنفکر، آشکار کردن است. یک جزء کلیدی از چنین افشاگری، در بررسی واقعیتها آنگونه که در طول زمان تکامل یافتهاند، درک نه تنها آنچه هستند بلکه چگونه به وجود آمدهاند نهفته است. از این رو، همانطور که مشارکتکنندگان در این اثر به طر قدرتمندی نشان دادهاند، واقعیت کنونی فلسطین اجتنابناپذیر نیست بلکه مشروط است- انباشت پریشانی اقتصادی که هم عمدی و هم نتیجه درگیری است- محصول انتخابهای انسانی که میتوان آنها را تغییر داد، حتی معکوس کرد.
هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی
هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی
کتاب حاضر چارچوب نظری تازهای را معرفی میکند که ایران را در ارتباط با مفهوم الهیاتی «انفال» بررسی میکند؛ نظامی مصادرهگر که از سال ۱۹۷۹ در ایران وجود داشته و بر اساس آن داراییهای عمومی متعلق به رهبر ایران دانسته میشوند. با تحلیل پیامدهای اقتصادی انفال، تأثیرات سرمایهداری سیاسی و هماهنگی مخرب و اینکه چگونه این عوامل به اقتصاد احتکار و فرار سرمایه و نیروی کار منجر میشوند، برجسته میگردد. همچنین اقتصاد غارت، فاجعه زیستمحیطی و هماهنگی تعاونی نیز مورد بحث قرار میگیرند.
ارائههای پژوهشی مستقل
ارائههای پژوهشی مستقل
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
زن، اقتدارگرایی و تابآوری: جستجوی صلح در زمانهی بحران
زن، اقتدارگرایی و تابآوری: جستجوی صلح در زمانهی بحران
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
بازاندیشی صلح در آییه هنر، فرهنگ و روایتگری
بازاندیشی صلح در آییه هنر، فرهنگ و روایتگری
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
اندیشه و نافرمانی فرهنگی بهمثابه شیوههایی از مقاومت
اندیشه و نافرمانی فرهنگی بهمثابه شیوههایی از مقاومت
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
جهانی که دگرگون شد: خاورمیانه و نظم نوین بینالمللی
جهانی که دگرگون شد: خاورمیانه و نظم نوین بینالمللی
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
ناسیونالیسم راستگرایانه در ایران: از بنیانهای تاریخی تا فضای دیجیتال
ناسیونالیسم راستگرایانه در ایران: از بنیانهای تاریخی تا فضای دیجیتال
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
رسانه به مثابه میدان نبرد: ملیگرایی، اوباش سایبری و پوشش جنگ
رسانه به مثابه میدان نبرد: ملیگرایی، اوباش سایبری و پوشش جنگ
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
حقیقت در تبعید: سرکوب و وضعیت حقوقی روزنامهنگاران ایرانی؛ از زندان تا کوچ اجباری
حقیقت در تبعید: سرکوب و وضعیت حقوقی روزنامهنگاران ایرانی؛ از زندان تا کوچ اجباری
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
جنگ ایدهها و امکان صلح و آزادی
جنگ ایدهها و امکان صلح و آزادی
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
اکوسیستمهای رسانهای و عدالت انتقالی در ایران: از چارچوبسازی روایتی تا کنشگری
اکوسیستمهای رسانهای و عدالت انتقالی در ایران: از چارچوبسازی روایتی تا کنشگری
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
اقتدارگرایی و ناسیونالیسم در ایران معاصر
اقتدارگرایی و ناسیونالیسم در ایران معاصر
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
رسانه، قدرت و پوپولیسم: افکار عمومی و کنترل اطلاعات در ایران معاصر
رسانه، قدرت و پوپولیسم: افکار عمومی و کنترل اطلاعات در ایران معاصر
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
فمینیسم تراملیتی و بازاندیشی صلح پایدار در ایران: از کنشگری داخلی تا همبستگی فراملی
فمینیسم تراملیتی و بازاندیشی صلح پایدار در ایران: از کنشگری داخلی تا همبستگی فراملی
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
آغاز کنفرانس صلح، دموکراسی و رسانه ۲۰۲۵
آغاز کنفرانس صلح، دموکراسی و رسانه ۲۰۲۵
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
ضمیرِ ناآگاهِ اقتصادِ سیاسی
نویسنده: اسلاوی ژیژک، مترجم: محمدمهدی مشایخی، ویراستار: حسین متقی
این نوشته یکی از مقالات ویژهنامهٔ «ضمیر ناآگاه سیاسی» در نشریهٔ «گییرمو دِ اُکام» است که اسلاوی ژیژک در آن از خلال مفاهیمی همچون رانه، ضمیر ناآگاه و سازوکارهای اقتصاد سرمایهداری، به تحلیل پیوندهای نظری مارکس، فروید و لکان میپردازد و استدلال میکند که منطق حرکت سرمایه در نظریهٔ مارکسی، همانند رانه در نظریهٔ فرویدی است، جایی که تکرار نه برای رسیدن به هدفی معین، بلکه بهعنوان یک اجبار ساختاری عمل میکند: سرمایه نیز یک سازوکار بیسر و خودکار است که که کارگزارانش را فارغ از منافع شخصیشان همچو ابزاری برای بازتولید همواره بیشتر به کار میگیرد. مقاله میکوشد نشان دهد که فهم سرمایهداری مستلزم درکی از سازوکارهای ناآگاهِ آن است، چرا که نظام سرمایه نه صرفاً بر کنشهای فردی، بلکه بر منطقی مستقل از فاعلانِ خود استوار است که همچون رانه، خود را از طریق تکرار بیپایان بازتولید میکند.
سرمایهداری سیاسی اسلامی و اقتصاد غارت
سرمایهداری سیاسی اسلامی و اقتصاد غارت
نویسنده: مهرداد وهابی
مترجم: یپرم خان هایریک
فصل هشتم از کتاب “هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی” ابتدا به بررسی سه نهاد اساسی سرمایهداری سیاسی اسلامی، مشتمل بر ولایت فقیه، انفال و هماهنگی ویرانگر(نهادهای موازی) میپردازد، تا نشان دهد وضعیت متداول اقتصادی در ایران پس از انقلاب نه از نوع “اقتصاد مازاد” در سرمایهداری رقابتی است و نه ازنوع “اقتصاد کمبود” در سوسیالیسم کلاسیک سبک شوروی. این “اقتصاد احتکار” (Hoarding economy) و مبتنی بر انبانسازی داراییهای ارزی و کالایی است. در پایان این فصل، تاثیر تملک اموال عمومی توسط انفال و نحوهی مدیریت نظامی منابع طبیعی توسط سپاه پاسداران بر محیط زیست، و آسیبهای متعدد اکولوژیک بررسی میگردد.
فرمان خصوصیسازی: لیبرالیزهسازی یا اسلامیسازی؟
لیبرالیزه خصوصوی اسلامی
نویسنده: مهرداد وهابی
مترجم: یپرم خان هایریک
فصل هفتم از کتاب “هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی” ابتدا به بررسی کمپینهای خصوصیسازی پیشین، ناکامیها و سهم آنها در واگذاری داراییهای دولتی به بخشهای عمومی غیردولتی میپردازد. سپس اهداف، فرآیند و نتیجهی فرمان “خصوصیسازی” خامنهای بررسی میشود. با شناسایی “بخش عمومی غیردولتی” بهعنوان ذینفع اصلی “خصوصیسازی”، تعاریف مغلوط دربارهی این بخش در قوانین مدنی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی دقیق قرار میگیرد تا سهم بزرگ انفال و سپاه در غارت داراییهای دولتی آشکار گردد. در نهایت نشان داده خواهد شد که چگونه تسلط سرمایهداری سیاسی اسلامی، منجر به کاهش نقش هماهنگی بازار، دستوری (آمرانه) و تعاونی در مقایسه با هماهنگی ویرانگر شده است.
انفال در عمل و سرمایهداری سیاسی اسلامی
انفال در عمل و سرمایهداری سیاسی اسلامی
نویسنده: مهرداد وهابی، ترجمه: یپرم خان هایریک
مرکز توجه این فصل از کتاب “هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی” توضیح چگونگی پیشروی انفال و سیطره آن بر اقتصاد ایران است که از طریق بررسی شکلگیری و رشد نهادهای خیریهای ولایی و نظام بانکی موازی اسلامی در مراحل مختلف تاریخ نظام ولایت فقیه صورت میگیرد. در این فصل، تدارک “انقلاب اقتصادی اسلامی”، که با فرمان خصوصیسازی آیتالله خامنه ای در سال ۲۰۰۶ تکمیل شد، طی دو مرحلهی اول انفال (۱۹۷۹-۲۰۰۶) بررسی شده است.
مقدمه کتاب
مقدمه کتاب
نویسنده: مهرداد وهابی، مترجم: یپرم خان هایریک
فصل اول کتاب «هماهنگی ویرانگر، انفال، سرمایهداری سیاسی اسلامی: خوانشی جدید از ایران معاصر»
این کتاب خوانشی اصیل و کاملاً تازهای را از اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ایران بهدست میدهد، و باید همچون قدمهای نخستینی برای تحقیق دقیق موضوعات معرفی شده در نظر گرفته شود. این کتاب تک-پژوهشی علمی در حوزهی اقتصاد است که رویکردی چند-رشتهای را پیگیری میکند. مضمون آن در مرزهای میان اقتصاد، علوم سیاسی، مطالعات اسلامی، قانون و تاریخ قرار دارد. علاوه بر این، یافتهها دربارهی انفال بر اساس بررسی گسترده از منابع دسته اول فقه شیعه و سنی و به زبانهای فارسی و عربی قرار دارد، و بر تحقیق دربارهی شرح مذاکرات قانون اساسی و دیگر متون قانونی و حقوقی جمهوری اسلامی ایران استوار است.
نظامهای اقتصادی، شیوههای تولید، و هماهنگی
نویسنده: مهرداد وهابی، مترجم: یپرمخان هایریک
مرکز توجه این کتاب هماهنگی ویرانگر و روابط آن با نهادهای مرتبط با حکومت اسلامی، و سرمایه داری سیاسی در مقابل سرمایهداری بازار است. در فصل دوم، با دیدگاهی نهادگرا، به شیوههای هماهنگی به عنوان میانجی بین نهادهای اساسی و عملکرد اقتصادی، برای توضیح نظم و بحران اجتماعی خواهیم پرداخت. در حالی که یک نظام اقتصادی را نمیتوان تنها به یک شکل هماهنگی (نمونه: بازار، دستوری، تعاونی یا ویرانگر) تقلیل داد، شکل غالبی از هماهنگی وجود دارد که امکان درهمآمیزی همهی اشکال هماهنگی را فراهم میکند. بحران اجتماعی زمانی به وجود میآید که مکانیسمهای هماهنگی نتوانند نقش میانجی خود را ایفا کنند.
کارایی در مقابل کار معنادار: بررسی انتقادی بحثهای تاریخی و معاصر
نویسنده: دیوید ای. اسپنسر، برگردان: امانوئل شکریان
در این مقاله، بدهبستانبین تقاضای کارایی و تقاضای کار معنیدار مورد بررسی قرار میگیرد. این مقاله مقایسهای بین بحثهای تاریخی و معاصری را که این بدهبستاندر آنها وجود دارد ارائه میدهد. ابتدا بر توضیح آدام اسمیت از تقسیم کار تمرکز میشود که در آن کارهای کمتر معنادار بهسان هزینه لازم جهت کارایی بالاتر تلقی میشود. سپس تحلیل کارل مارکس از کار مورد بررسی قرار گرفته و نشان داده میشود که چگونه تحلیل او از تحلیل اسمیت متفاوت است. مارکس به امکان دستیابی به کار معنادار در حالی که نیازها را در جامعهی سوسیالیستی آینده تأمین میکند، پرداخت. علاوه بر این، مقاله به این موضوع میپردازد که چگونه ایدههای اسمیت و مارکس با بحثهای معاصری که بر قابلیت فناوریهای دیجیتال جدید جهت تسهیل کار تمرکز دارند، مرتبط هستند.
دیوید ای. اسپنسر
سرمایهداری سیاسی، گونههای آن، و اسلام
نویسنده: مهرداد وهابی، مترجم: یپرمخان هایریک
هدف فصل چهارم در وهلهی نخست صراحت بخشیدن به مفهوم سرمایهداری سیاسی است، مفهومی که در کنار نهادهای اساسی ولایت فقیه و انفال، نقشی محوری برای درک کامل و تمامیت نظام ویرانگر جمهوری اسلامی ایران بازی میکند. در این راستا با اشاره به نحوه تدوین آغازین مفهوم مزبور نزد مکس وبر، سرمایهداری سیاسی در تمایز با سرمایهداری بازاربنیاد تشریح خواهد شد. در بخشهای بعدی این فصل آنچه در ادبیات اقتصادی از مفهوم سرمایهداری سیاسی فهمیده میشود نقد میشود و در ادامه به نگرشهای مختلفی که دربارهی کاربرد این مفهوم در نمونههایی چون چین و آمریکا صورت گرفته پرداخته خواهد شد. در بخش پایانی رابطه اسلام با سرمایهداری سیاسی از یکسوی و سرمایه داری بازار از سوی دیگر مورد توجه قرار خواهد گرفت.
انفال و اقتصادیات اسلامی
انفال و اقتصادیات اسلامی
فصل پنجم از کتاب «هماهنگی ویرانگر، انفال، سرمایهداری سیاسی اسلامی: خوانشی جدید از ایران معاصر» به قلم مهرداد وهابی
پیام اصلی کتاب «هماهنگی ویرانگر، انفال، سرمایهداری سیاسی اسلامی: خوانشی جدید از ایران معاصر»، خصلتبندی اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی به مثابه سرمایهداری سیاسی اسلامی است. هدف کتاب بررسی مختصات اصلی و پایدار اقتصاد ایران طی چهار دهه اخیر است و به یک رشته پرسشهای بنیادین میپردازد. نظر به اهمیت انفال، فصل پنجم کتاب جایگاه انفال در فقه شیعه و سنی را میکاود تا اهمیت این رکن اصلی مالیه عمومی در نظام مبتنی بر امامت روشن شود. تز اصلی این فصل این است که ولایت فقیه و انفال هم ارزند. اولی رکن سیاسی و دومی رکن اقتصادی نظام ملهم از فقه امامیه است.
درنگی بر اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی
چرا جامعه ایران دچار فقر و فلاکت است و روز به روز این فقر و فلاکت افزون میشود؟ اینهمه فساد و غارتگری و ویرانگری از کجا نشأت میگیرد؟ چرا زندگی در ایران اینچنین نابسامان است؟ آیا بدون درک مختصات اصلی و پایدار اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی میتوان ریشههای این نابسامانیِ زندگی را شناخت و برای آن چاره اندیشید؟
—-
برنامه سیزدهم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “درنگی بر اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی” با همکاری ایران آکادمیا و مِلانشتُن.
میهمان برنامه: مهرداد وهابی.
زمان : ١٩ ژانویه ٢٠٢٤ : گشایش برنامه و گفتوگو ساعت١٦:٣٠ ، آغاز برنامه ساعت ١٧، پایان ساعت ٢٠
مکان: Melanchthon Akademie, Kartäuserwall 24 b, 50678 Köln
برای اطلاعات بیشتر بر روی لینک کلیک کنید
سعید رهنما
پروفایل دکتر سعید رهنما در وبسایت ایران آکادمیا
پایان موفقیتآمیز پروژه کتاب الکترونیک «اقتصاد»
پایان موفقیتآمیز پروژه کتاب الکترونیک «اقتصاد».