معرفی کتاب – ژورنال آزادی اندیشه شماره ۱۷

نویسنده:ایقان شهیدی
معرفی کتاب
زن، زندگی، آزادی: یک دگرگونی پارادایمی؟

نویسنده: شهلا حائری
زن، زندگی، آزادی: یک دگرگونی پارادایمی؟
از تهران تا لسآنجلس: هایده، گوگوش و نوستالژی موسیقی ایرانی

نویسنده: ریچارد نجات حییم
از تهران تا لسآنجلس: هایده، گوگوش و نوستالژی موسیقی ایرانی
معنا و ریشههای بحران حافظه جمعی در ایران

نویسنده: سعید پیوندی، فرهاد خسروخاور
معنا و ریشههای بحران حافظه جمعی در ایران
معرفی کتاب سلوک در کنارهها همراه با داریوش شایگان و اندیشههایش اثر منصور هاشمی

نویسنده: محسن متقی
معرفی کتاب سلوک در کنارهها همراه با داریوش شایگان و اندیشههایش اثر منصور هاشمی
از تقلید تا تأمل، سرگذشت ترجمه و بحران نظریه پردازی در ایران معاصر

نویسنده: علی میرسپاسی
از تقلید تا تأمل، سرگذشت ترجمه و بحران نظریه پردازی در ایران معاصر
بازاندیشی در دیالکتیک اسلام، هویت ایرانی وخاطرۀ جمعی: رویکردی ساختگرایانه

نویسنده: مجتبی مهدوری
بازاندیشی در دیالکتیک اسلام، هویت ایرانی وخاطرۀ جمعی: رویکردی ساختگرایانه
تعارض حافظه: تقابل حافظۀ ملی با حافظۀ قومی، مطالعه ی موردی بلوچها

نویسنده: محمد ریگی درخشان
تعارض حافظه: تقابل حافظۀ ملی با حافظۀ قومی، مطالعه ی موردی بلوچها
بحران حافظهٔ جمعی و سیاست یادآوری

نویسنده: احد پیراحمدیان
بحران حافظهٔ جمعی و سیاست یادآوری
حافظۀ جمعی، سیاست حافظه و سیاست فراموشی: چارچوبی برای نقد اقتدارگرایی

نویسنده: هادی میری آشتیانی
حافظۀ جمعی، سیاست حافظه و سیاست فراموشی: چارچوبی برای نقد اقتدارگرایی
فراخوان مقاله: نقش حقوق در جامعه ایران (ویژهنامههای ۱۸ و ۱۹)

ژورنال آزادی اندیشه دو شمارهٔ آیندهٔ خود را به بررسی نقش حقوق در شکلدهی به جامعهٔ ایران اختصاص میدهد. این مجموعه با رویکردی میانرشتهای، به تحلیل انتقادی تحولات گفتمانی، نهادی و تجربی حقوق در ایران میپردازد؛ حقوقی که از مشروطه تاکنون هم ابزاری برای اعمال قدرت و هم بستری برای مقاومت، بازتعریف مفاهیم عدالت و حق و پیگیری مطالبات اجتماعی بوده است.
فراخوان را بخوانید و مقالههای خود را ثبت کنید.
فراخوان مقاله برای شماره ویژه با موضوع: «بحران حافظه جمعی و پژوهشهای دانشگاهی»

فراخوان مقاله برای شماره ویژه با موضوع: «بحران حافظه جمعی و پژوهشهای دانشگاهی»
بازنشر از سایت انجمن آزادی اندیشه
فراخوان مقاله برای شماره هفدهم ژورنال آزادی اندیشه
انتقال پایتخت ایران: بررسی انتقادی

نویسنده: علی کیافر
این مقاله به بررسی عملی بودن و امکان داشتن انتقال پایتخت ایران به نقطه دیگری – که تاکنون نامشخص است – میپردازد. ابتدا یک چشم انداز تاریخی از نمونههای شاخص انتقال پایتختها در نقاط گوناگون جهان، به ویژه در کشورهایی با خصوصیاتی نزدیک به ایران، مطرح میشوند. سپس برخی از آموختهشدههای آن تلاشها ارائه داده میشود. سرانجام با در نظر گرفتن واقعیتهای ایران امروز، مزایا و معایب (جنبههای مثبت و منفی) احتمالی انتقال کلانشهر تهران بررسی میشود.
تحلیل انتخابات مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری ایران در سال ۱۴۰۳

تحلیل انتخابات مجلس شورای اسلامی و ریاست جمهوری ایران در سال ۱۴۰۳
نویسنده: مهرزاد بروجردی
این مقاله نتایج انتخابات دوازدهمین مجلس شورای اسلامی که به طور همزمان با انتخابات ششمین دوره مجلس خبرگان در اسفند ۱۴۰۲ و انتخابات ریاست جمهوری در تیر ۱۴۰۳ برگزار شد را به صورت انتقادی تحلیل میکند.
معرفی کتاب آوار شیفتگی اثر مهری کیا

نویسنده: نیره توحیدی
معرفی کتاب آوار شیفتگی اثر مهری کیا
معرفی کتاب بازاندیشی جنسیت، قومیت و دین در ایران؛ رهیافت تقاطعی برای هویت ملی اثر آزاده کیان

نویسنده: سعید پیوندی
معرفی کتاب بازاندیشی جنسیت، قومیت و دین در ایران؛ رهیافت تقاطعی برای هویت ملی اثر آزاده کیان
نقدی بر نظرات سید جواد طباطبایی

نویسنده: کاظم علمداری
هدف این نوشته نقد و بررسی نظریۀ کانونی سید جواد طباطبایی، یعنی اندیشۀ ایرانشهری، امتناع اندیشه و تجدد، و انحطاط تمدن است. مفهوم خودساختۀ اندیشۀ ایرانشهری طباطبایی، استنتاجی و برآمده از فرضی نامستند است. طباطبایی پایان انحطاط ایران را منوط به رفع امتناع اندیشه و تجدد میداند. به فرض رفع این مانع؛ حاصل آن چیست؟ توسعه و پیشرفتی شبیه غرب؟ طباطبایی مینویسد «گذشتۀ غرب، آیندۀ ایران است». اما جوامع غیرغربی، بدون دست یافتن به گذشته غرب (مدرنیته)، گامهای توسعه و پیشرفت را همطراز با غرب، به سرعت طی میکنند. چرا ایران باید منتظر به اصطلاح رفع امتناع اندیشه باشد؟
دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن

دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن
نویسنده: محمدرضا نیکفر
این نوشته به وجه “سوبژکتیو” تحول اجتماعی−سیاسی در ایران از زمان انقلاب تا اکنون میپردازد. نوشته برمیرسد که باهماندیشی انقلاب ۱۳۵۷ و جنبش “زن، زندگی، آزادی” چگونه ممکن است. با این پرسش به دنبال یک Leitmotiv میگردد که دو شعار شاخص از دو جنبش مختلف بر زمینهی آن قرار میگیرند. نوشته دوگانه جماعت-جامعه را در تشریح تحول فضای خیال در ایران برجسته میکند.
نقش جریان مذهبی در بلوچستان ایران

نویسنده: محمد ریگی درخشان
این مقاله قصد دارد تا میدان عمل مذهب در بلوچستان را به شکلی کلی ترسیم نماید. همچنین نویسنده در تلاش است به مسئله نفوذ جریان مذهبی بویژه مکتب دیوبندی در بلوچستان بپردازد و نقش آنان را در اجتماع بلوچی به تصویر بکشد. در ادامه به تشریح چگونگی ورود جریان مذهبی به ساحت سیاسی در بلوچستان ایران پرداخته و در پایان به چرایی استیلای آن در جامعه بلوچی اشاره میشود.
حکومت، دین و گفتمان جنسیتی در برنامه درسی دوره ابتدایی ایران

نویسنده: سعید پیوندی
هدف این مقاله بررسی تحلیلی و سنجشگرانه گفتمان جنسیتی در آخرین نسل کتابهای درسی دوره ابتدایی در ایران است. تغییرات دهه ۱۳۹۰ در نظام آموزشی از جمله تامین هژمونی فرهنگی حکومت دینی و تاثیرگذاری بروی سبک زندگی و هویت اجتماعی نسل جوان از جمله در رابطه با جنسیت را نشانه رفته بود. پرسش اصلی پژوهش به کارکرد ایدئولوژی جنسیتی در کتابهای درسی و سویههای چندگانه آن مربوط میشود. تحلیل محتوای ۴۱ کتاب درسی دوره ابتدایی سال ۱۴۰۱-۱۴۰۲ به تصویر و جایگاه زنان، نقشهای جنسیتی و مسائلی مانند نابرابری و کلیشههای جنسیتی در خانه و در عرصه عمومی توجه کرده است.
نقش دگردینان در تجدد ایرانی

نقش دگردینان در تجدد ایرانی
نویسنده: مهرداد امانت
تنوع اقلیم و طبیعت ایران اقوام ، ادیان، مذاهب، عقاید و افکار گوناگونی را در خود پرورانده است. این تنوع به پویایی جامعه افزوده است. از طرف دیگر حکومتها به تضعیف اقوام و ایلات متمایل بودند و رهبران دینی دگراندیشیان را بر نمیتابیدند و دگردینان را اغلب مورد تبعیض قرار میدادند. در دوران مدرن، ترویج گفتمان مثبتگرای غربی آمیخته با ناسیولانیزم یکدستگرا و یا اسلامگرایی فرمانبری خواه، تنوع فرهنگی را تهدید کرده است. این مقاله کوششی است برای نشان دادن نقش اغلب نادیده و یا ناچیز خوانده شده دگردینان ودگراندیشانی که با وجود فشار، سرکوب، و به حاشیه رانده شدن، سهم مهم و مؤثری در اعتلای ایران درعرصههای فرهنگی، اقتصادی، هنری، اجتماعی و سیاسی داشتهاند.
جایگاه دین و متولیان دین در ایران آینده

نویسنده: حسن یوسفی اشکوری
در این نوشتار به این موضوعات پرداخته خواهد شد: اهمیت پرداختن به موضوع جایگاه دین (و در اینجا دین اسلام) و به ویژه نقش و جایگاه نهاد دینی یعنی علما و روحانیون و شاخههای آن در ایران آینده. تعاریف معمول و مفهومسازی در مقولاتی چون دین و علمای دینی و دیگر متولیان امور مذهبی در حال و اکنون. اشاراتی به وضعیت دین و نحلههای مذهبی در اکنون و شکل و جایگاه مطلوب آنها در ایران آینده.
فراخوان شورای دبیران ژورنال آزادی اندیشه برای دو شمارهی آینده

بازنشر از وبسایت انجمن آزادی اندیشه
برآنیم که دو شماره آینده ژورنال آزادی اندیشه را به موضوع «دین و جامعه دینی در ایران – وضعیت کنونی و چشمانداز آینده» اختصاص دهیم. اهمیت موضوع روشن است: کمتر بحثی در مورد ایران امروز میتوان یافت که در آن به نوعی به موضوع دین پرداخته نشود.
فراخوان کامل را در پست مطالعه کنید.
مهلت دریافت مقاله فارسی یا انگلیسی برای شماره ۱۵ (شماره تابستان) حداکثر اول ژوئن ۲۰۲۴
مهلت دریافت مقاله فارسی یا انگلیسی برای شما ۱۶ (شماره زمستان) حداکثر اول نوامبر ۲۰۱۴
نقد کتاب نامههای زندان، اثر نسرین ستوده

نقد کتاب نامههای زندان، اثر نسرین ستوده
جنبش مهسا: اولین جنبش فمینیستی در ایران؟

در این مقاله بر آنیم تا نشان دهیم که با تعریفی ویژه از حرکتهای اجتماعی حرکت مهسا اولین جنبش فمینیستی در ایران است، پدیدهای با گسترهگی قابلتوجهی که در آن مطالبات گروهی و اجتماعی و سیاسی در هم تنیدهاند. این حرکت اجتماعی پایه سیاسی و انسانشناختی جمهوری اسلامی را زیر سوال می برد. جنبش مهسا بر اساس یک سوبژکتیویته جدید استوار است، در آن شادی زندگی زنان جوان و ابراز وجود آنها دست به دست هم میدهند و با همیاری مردان جوان نظام سیاسی را نامشروع قلمداد میکنند. در این حرکت رد حجاب اجباری نشانه رابطه جدید با بدن و تبیین فردیت جدید زنان است. این جنبش مبتنی بر رد پیمان مردسالار بین اقشار سنتی، بنیادگرایان مذهبی و دولت خدا سالاراست.
«فلسفۀ گرم» و «فلسفۀ سرد» نزد میرشمسالدین ادیب سلطانی

پیشکش به یاد دکتر میرشمسالدین ادیب سلطانی «با ستایش و نیایش».
«زن، زندگی، آزادی»: پدیدار شدن تعریفی جامع از هویت ایرانی

انقلاب جاری در ایران که با زنان در خط مقدم آغاز شد و به گروههای اجتماعی مختلف، قومیتها، جنسیتها و ادیان گوناگون در سرتاسر کشور گسترش یافت، این الگوی قدرت را به چالش کشیده است. این حرکت انقلابی، خواستار جدایی دین از دولت شده و به ظهور تعریفی نو و فراگیر از هویت ایرانی منجر شده است.
شورشیان مدارس در ایران

مقاله حاضر تلاش می کند با تکیه بر تجربه زیسته و دیدگاه دختران جوان در نظام آموزشی به بررسی این تناقض مهم میان گفتمان جنسیتزده آموزش و موفقیت دختران در درون این نهاد بپردازد. نتایج این کار میدانی نشان میدهد که دختران با وجود تلاش برای دسترسی به سطوح بالاتر آموزش از درون به مقاومت در برابر گفتمان ایدئولوژیک آن دست میزنند.
واکنشها در ترکیه به جنبش «زن، زندگی، آزادی» ایران

در ترکیه، جنبش «زن، زندگی، آزادی» ایران را رسانههای نزدیک به حزب حاکم عدالت و توسعه، وابسته به احزاب مخالف ویا کنشگران مدنی مستقل هریک به نحوی متفاوت پوشش دادهاند. برخی تحلیلگران نزدیک دولت از کار افتادن پلاتفرمهای قانونی تغییر از طریق انتخابات آزاد را نیروی محرکهی اعتراضات مهسا دانستهاند.نهایت آنکه در نظر کنشگران جنبش فمینیسم ترکیه، مبارزهي جسورانهی زنان ایرانی علیه حجاب اجباری و در برابر نیروهای بسیج و پلیس در خیابانها در اعتراضات مهسا، تصویری کلیشهای را که احیانا در میان قشر سکولارتر ترکیه از زنان ایرانی به عنوان «بیصدا و قربانی» وجود داشت، تا حد زیادی عوض کرد.
جمهوری کردستان، گامی در برساخت ملت کرد

موضوع مقاله کنکاش در جنبش کردایِتانه و ملت سازانه ای است که در سالهای ۱۳۲۴ تا ۱۳۲۵ با بهرهبرداری از حمایت ارتش اشغالگر شوروی به تأسیس«جمهوری کردستان» در منطقه مُکریان انجامید و با خروج آن ارتش از ایران توسط حکومت مرکزیِ ادامه دهنده سیاست یکسان سازانه قومی رضا شاه سرکوب شد.