بحران انگیزه و بحران مشروعیت را در ایران امروز چگونه میبینید؟
مبنا، قلمرو، گستره و نحوه مداخله دولت در شئون اجتماعی و اقتصادی از بنیادیترین مسائل حقوق عمومی است. سه نظریه کلاسیکها، دولتهای رفاهی و نئوکلاسیک در حقوق عمومی اقتصادی در همین راستا شکل گرفته اند. در تحلیل رویکرد انتقادی هابرماس و با توجه به رابطه مشروعیت و مداخله، دولت مدرن لیبرال در وضعیت متناقضنما قرار دارد؛ جمهوری اسلامی ایران به مثابه یکی از آخرین نظامهای سیاسی- ایدئولوژیک بازمانده از قرن بیستم برغم تفاوت با فضای جدید حاکم بر عرصه ملی و بینالمللی به حیات خود ادامه میدهد. بیشک ادامه این روند مستلزم انطباق نظام با الزامات جدید جامعه جهانی از جمله پارادایم توسعه سیاسی است. با توجه به این موضوع، سوال اصلی که مطرح میگردد این است که دلایل بروز بحران مشروعیت و بحران کارآمدی در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران کدامند؟ و راهکار خروج از این بحرانها چیست؟
هابرماس و پرسش مشروعیت
در کانون این درس، کتاب «بحران مشروعیت» یورگن هابرماس قرار دارد. ما با کار روی این کتاب، با مجموعهای از مفهومهای پایهای در تحلیل وضعیت جامعه معاصر آشنا میشویم. از آن جملهاند، سرمایهداری، سرمایهداری “متأخر”، سیستمهای اجتماعی، بحران، و مشروعیت. بحث ما انتزاعی نمیماند و تنها معطوف به جامعههای به اصطلاح پیشرفته نیست.