نقد اپوزیسیونیسم

نقد اپوزیسیونیسم – بررسی وضعیت و ریختن طرحی برای سیاستورزی در موقعیت جدید، مستلزم نقد دیدگاههای تا کنون رایج است.
توانمندسازی جامعه برای جنبش صلح

یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴، ۱۵ مارس ٢٠٢۶، در پنلی با موضوع « توانمندسازی جامعه برای جنبش صلح» همراه با علیرضا بهتویی، سعید رهنما، آرش سرکوهی و محمدرضا نیکفر به گفتوگو میپردازیم.
اطلاعات بیشتر را در پُست مشاهده کنید.
آنلاین و زنده از طریق رسانههای اجتماعی ایران آکادمیا
جهتیابی فکری و اخلاقی در وضعیت دردناک و پیچیده امروزین

سهشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۴، ۲۷ ژانویه ٢٠٢۶، در برنامهای با موضوع «جهتیابی فکری و اخلاقی در وضعیت دردناک و پیچیدهی امروزین» همراه با
پرستو فروهر، عبدالکریم لاهیجی و محمدرضا نیکفر
اطلاعات بیشتر را در پُست مشاهده کنید.
آنلاین و زنده از طریق رسانههای اجتماعی ایران آکادمیا
چشمانداز اجتماعی ایران(۳): چرا صدای سوم؟

موضوع «چشمانداز اجتماعی ایران: چرا صدای سوم؟» به بررسی مفهوم «صدا یا خط سوم» در بستر تحولات اجتماعی ایران میپردازد. این بحث به دنبال پاسخی برای پرسشهای بنیادین است: آیا این گفتمان یک واکنش لحظهای است یا ریشه در تاریخ جنبشهای اجتماعی ایران دارد؟ این صدا چه ارتباطی با جامعه مدنی، همبستگی و خودگردانی اجتماعی دارد؟ و اینکه آیا جامعه ایران این بار میتواند سکان سرنوشت خود را از انحصار قدرتهای حاکم و درگیر به دست گیرد؟ در این برنامه، مهرداد درویشپور، جامعهشناس، و محمدرضا نیکفر، فیلسوف سیاسی، به گفتگو و تحلیل این مفاهیم و تبلور آنها در وضعیت کنونی جامعه پرداختند.
درسگفتارهای «گذار از استبداد به دموکراسی» -۱

دوره «گذار از استبداد به دموکراسی» – ۱، نخستین بار در بهار ۲۰۲۵ در دانشگاه ایران آکادمیا تدریس شده است و اکنون در دسترس عموم علاقهمندان قرار میگیرد.
این چهارمین کلاس از سلسله دورههای محمدرضا نیکفر است که به موضوع دموکراسی میپردازد.
در این کلاس به مفهومهای اساسی مطرح در بحث گذار از استبداد به دموکراسی پرداخته شده است.
در این مطلب به همه منابع و درسگفتارهای ویدئویی دسترسی خواهید داشت.
جنگ ایدهها و امکان صلح و آزادی

جنگ ایدهها و امکان صلح و آزادی
برگزار شده از سوی دانشگاه ایران آکادمیا در تاریخ ۱۹ تا ۲۱ ژوئن، در شهر لاهه. این کنفرانس مستقل بینالمللی در دانشگاه لیدن، و به مثابه بخش مهمی از فستیوال صلح عادلانه در لاهه پیش از نشست سران ناتو برگزار شده است.
همفکری برای درک وضعیت

وضعیت کنونی جامعهی ایران را چگونه میبینیم؟
مسئلهها و چالشهای رویاروی ما چیستند؟
آیا و چگونه میتوانیم با همفکری به ریشههای گرفتاریهای جامعهی ایران پیببریم؟
چگونه میتوانیم به تحلیلی مشخص از شرایط مشخص دست یابیم؟
فرصتها برای گشایش پهنهی امکان در راستای پیشبرد خواستهای آزادی و عدالت کدامند؟
پنجشنبه ۲۷ فوریه در برنامهای با شهرزاد مجاب و محمدرضا نیکفر در بارهی این پرسشها و پرسشهای مرتبط دیگر گفتوگو خواهیم کرد.
برنامه بیستوششم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “همفکری برای درک وضعیت” به صورت آنلاین برگزار میشود.
برای اطلاعات ورود به جلسه آنلاین به پُست مراجعه کنید.
دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن

دنیای خیال در ایران و دگرگونی آن
نویسنده: محمدرضا نیکفر
این نوشته به وجه “سوبژکتیو” تحول اجتماعی−سیاسی در ایران از زمان انقلاب تا اکنون میپردازد. نوشته برمیرسد که باهماندیشی انقلاب ۱۳۵۷ و جنبش “زن، زندگی، آزادی” چگونه ممکن است. با این پرسش به دنبال یک Leitmotiv میگردد که دو شعار شاخص از دو جنبش مختلف بر زمینهی آن قرار میگیرند. نوشته دوگانه جماعت-جامعه را در تشریح تحول فضای خیال در ایران برجسته میکند.
حکومت در تلاش برای بازتولید خود – تناقضها، مشکلها، فرصتها

جمعه ۲ آگوست در برنامهای با حضور محمدرضا نیکفر، نویسنده و مدرس فلسفه سیاسی، در باره این پرسشها و پرسشهای مرتبط دیگر گفتوگو خواهیم کرد. حکومت در تلاش برای بازتولید خود برنامه نوزدهم از سری برنامه های ما در رابطه با جنبش زن، زندگی، آزادی با موضوع “حکومت در تلاش برای بازتولید خود – تناقضها، […]
درسگفتارهای «نظریههای دموکراسی ۳» – محمدرضا نیکفر

درسگفتارهای نظریههای دموکراسی ۳ در ادامه نظریههای دموکراسی ۱ و ۲، از سوی محمدرضا نیکفر، نخستین بار در دوره تحصیلی ۲۰۲۴ در ترم بهار دانشگاه ایران آکادمیا ارائه شده است.
این مجموعه درسگفتارها که اکنون عمومی شدهاند، در وبسایت آگورا (تریبون ایران آکادمیا) در دسترس علاقهمندان قرار میگیرد.
درسگفتارهای «نظریههای دموکراسی ۲» – محمدرضا نیکفر

درسگفتارهای نظریههای دموکراسی ۲ در ادامه نظریههای دموکراسی ۱ در ترم بهار، توسط محمدرضا نیکفر، نخستین بار در دوره تحصیلی ۲۰۲۳ در ترم پاییز دانشگاه ایران آکادمیا ارائه شده است.
این مجموعه درسگفتار که اکنون عمومی شدهاند، در وبسایت آگورا (تریبون ایران آکادمیا) در دسترس علاقهمندان قرار میگیرد.
نظریههای دموکراسی ۲

این درس در ادامه درس پیشین با عنوان “نظریههای دموکراسی” است. لازم نیست حتما درس پیشین را گذرانده باشید، اما توصیه میشود ویدئوهای آن درس را که در اختیار همگان است، ببینید.
نظریههای دموکراسی ۱

این درس که در یک ترم برگزار میشود وظیفهای دوگانه در برابر خود دارد: هم مقدمهای است بر اندیشه سیاسی و اجتماعی مدرن و هم مقدمهای است بر اندیشه انتقادی. فکر انتقادی و فکر مدرن درهمتنیدهاند. این درهمتنیدگی را بررسی میکنیم، جایجای بر روی فکر انتقادی مکث میکنیم و با اصول و ابزارهای آن آشنا میشویم.
در آستانه سالگرد قیام ژینا، وضعیت جنبش و پرسشهای آن

برنامه هفتم از مجموعه گفتگوها در کُلن آلمان، هماهنگ شده و برگزار شده توسط فروم زن، زندگی، آزادی در آلمان.
با شرکت محمدرضا نیکفر در آکادمی ملانشتن، در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۳ از ساعت ۱۷ تا ۲۰.
برای اطلاعات بیشتر بر روی لینک کلیک کنید
نقد سوژه نرمال; ورود به تحلیل گفتمان جنبش «زن، زندگی، آزادی»

موضوع این یادداشت رهبری است، اما نه در تجسم آن در وجود جمع یا فردی معین. با تحلیل گفتمانِ جنبش جاری در ایران، توجه یادداشت متمرکز میشود بر سوژهی نرمال، سوژهای که نرمالیسم آن چشم پوشاننده بر نابهنجاری ساختاری جامعهی ایران است.
درسگفتارهای «نظریههای دموکراسی ۱» – محمدرضا نیکفر

درسگفتارهای تئوری دموکراسی توسط محمدرضا نیکفر، نخستین بار در دوره تحصیلی ۲۰۲۳ دانشگاه ایران آکادمیا ارائه شده است.
این مجموعه درسگفتار که اکنون عمومی شدهاند، در وبسایت آگورا (تریبون ایران آکادمیا) در دسترس علاقهمندان قرار میگیرد.
مقدمهای بر تحلیل گفتمان جنبش «زن، زندگی، آزادی» – گفتارهای برکلی، محمدرضا نیکفر

آگهی و بازنشر درسگفتار محمدرضا نیکفر در «گفتارهای برکلی»، ۱۶ آوریل، برابر با ۲۷ فروردین، ۲۱:۳۰ به وقت ایران و ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی – این رویداد توسط «گفتارهای برکلی» ترتیب داده شده است و بدینوسیله در دسترس مخاطبان قرار میگیرد.
لینک به رویداد در «زوم» و همچنین پخش زنده از کانال یوتیوب گفتارهای برکلی در این پُست در دسترس شما خواهد بود. برای مشاهده جزئیات بیشتر کلیک کنید.
پروژه «در ایران چه میگذرد؟» – محمدرضا نیکفر

هفدهمین مقاله با عنوان «مضمون یک تحول بنیادی» منتشر شد.
مجموعه مقالههای پروژه اندیشه سیاسی، با عنوان «در ایران چه میگذرد؟» از محمدرضا نیکفر. این جُستارها برای نخستین بار در وبسایت رادیوزمانه منتشر و با هدف دسترسی بهتر در این مجموعه گردآوری شدهاند. این پرونده، همزمان یا با فاصله اندکی با انتشار جُستارهای تازه در زمانه مدیا، در اینجا به روز میشوند.
تأسیس، احیا، اصلاح – محمدرضا نیکفر
سخنرانی محمدرضا نیکفر با عنوان «تآسیس، احیا، اصلاح» در جلسه سخنرانی و گفتگوی رهبری جنبش و پرسشهای آن
خاورمیانه و مشکل نداشتن آرمان سازنده صلح – بخش اول – محمدرضا نیکفر

این مجموعه از درسگفتار در دوره آزاد خاورمیانه از سرگذشت تا سرنوشت در آکادمیکس تدریس شدهاند.
خاورمیانه و مشکل نداشتن آرمان سازنده صلح – بخش دوم – محمدرضا نیکفر

این مجموعه از درسگفتار در دوره آزاد خاورمیانه از سرگذشت تا سرنوشت در آکادمیکس تدریس شدهاند.
هابرماس و پرسش مشروعیت

در کانون این درس، کتاب «بحران مشروعیت» یورگن هابرماس قرار دارد. ما با کار روی این کتاب، با مجموعهای از مفهومهای پایهای در تحلیل وضعیت جامعه معاصر آشنا میشویم. از آن جملهاند، سرمایهداری، سرمایهداری “متأخر”، سیستمهای اجتماعی، بحران، و مشروعیت. بحث ما انتزاعی نمیماند و تنها معطوف به جامعههای به اصطلاح پیشرفته نیست.
رهبری جنبش و پرسشهای آن

سخنرانی و گفتگو پیرامون «رهبری جنبش و پرسشهای آن» برگزار شده از سوی جمعی از سکولارهای آلمان در همکاری با ایران آکادمیا – پخش زنده از شبکههای اجتماعی ایران آکادمیا
۲۴ فوریه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی
از یوتیوب، اینستاگرام، توییتر و لینکداین ایران آکادمیا
یادمان بماند که قرار است ماهی بخریم!؟ – محمدرضا نیکفر
سخنرانی محمدرضا نیکفر با عنوان «یادمان بماند که قرار است ماهی بخریم!؟» در جلسه سخنرانی و گفتگوی جنبش و پرسشهای آن
جنبش و پرسشهای آن

سخنرانی و گفتگو پیرامون «جنبش و پرسشهای آن» برگزار شده از سوی جمعی از سکولارهای آلمان در همکاری با ایران آکادمیا – پخش زنده از شبکههای اجتماعی ایران آکادمیا
۲۰ ژانویه ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی
از یوتیوب، اینستاگرام، توییتر و لینکداین ایران آکادمیا
درسگفتارهای اندیشه انتقادی – محمدرضا نیکفر

درسگفتارهای اندیشه انتقادی توسط محمدرضا نیکفر، نخستین بار در دوره تحصیلی ۲۰۱۶ دانشگاه ایران آکادمیا ارائه شده و تا ۲۰۲۱ ادامه داشتهاست.
این مجموعه درسگفتار که اکنون عمومی شدهاند، در وبسایت آگورا (تریبون ایران آکادمیا) در دسترس علاقهمندان قرار میگیرد.
اپیزود ۱۴ – در ایران چه میگذرد؟ – محمدرضا نیکفر

گفتگو با محمدرضا نیکفر در پادکست ایران آکادمیا با موضوع «در ایران چهمیگذرد؟». این اپیزود را بر روی یوتیوب و اسپاتیفای به صورت تصویری و بر روی دیگر پادکستخوانها به صورت صوتی دنبال کنید.
این گفتگو در تاریخ ۱۸ نوامبر برابر با ۲۷ آبان ۱۴۰۱ انجام شده است. گفتگو با چشمانداز ادامهیافتن انجام شده است.
انبوهی مشکلها، لختی اندیشه و شر ابتذال [مقاله کنفرانس]
![انبوهی مشکلها، لختی اندیشه و شر ابتذال [مقاله کنفرانس] 28 Social Studies 23 ژوئن 2026](https://iranacademia.com/wp-content/uploads/2022/09/Social-studies.jpg)
مقاله محمدرضا نیکفر در نهمین ژورنال ایران آکادمیا – ویژه کنفرانس ICCI
طبقه متوسط ایران و لایههای فقیر آن

سخنرانی محمدرضا نیکفر، کنفرانس ایران و گردش قرن، لاهه، هلند، ۲۶ اوت ۲۰۲۲، روز انگلیسی (این سخنرانی به زبان فارسی است)
میزگرد شورای دبیران ژورنال آزادی اندیشه

میزگرد شورای دبیران ژورنال آزادی اندیشه، انجمن آزادی اندیشه، با حضور علی بنوعزیزی، نیره توحیدی، سعید پیوندی، روجا فضائلی و محمدرضا نیکفر، کنفرانس ایران و گردش قرن، لاهه، هلند، ۲۷ اوت ۲۰۲۲، روز فارسی