زن، زندگی، آزادی – باشگاه کتاب XL
باشگاه کتاب XL در یک ابتکار مشترک، رویداد فرهنگی و هنری «زن، زندگی، آزادی» را با محوریت داستانهای مقاومت، زنان و آزادی در کتابخانه مرکزی لاهه برگزار میکنند. این برنامهی سهساعته (۱۴:۰۰ تا ۱۷:۰۰) شامل سخنرانیهایی از جمله فرح کریمی و بری شلماشی، موسیقی، شعرخوانی و میزگردی با میزبانان باشگاههای کتاب است که با حضور ناشران فارسی و کردی همراه خواهد بود
چشمانداز اجتماعی ایران(۷): چالشهای رویاروی صلحخواهان در ایران و خاورمیانه
در سیوهشتمین برنامهی «فروم زن، زندگی، آزادی»، با موضوع «چالشهای رویاروی صلحخواهان در ایران و خاورمیانه»، میزبان مهرزاد بروجردی (تحلیلگر سیاسی) و نازلی کاموری (ژورنالیست و پژوهشگر) خواهیم بود. این نشست تخصصی به واکاوی جایگاه صلحخواهی در میان مطالبات مدنی و اجتماعی جامعهی ایران میپردازد و پیوند مبارزه برای صلح را با آرمانهای آزادی، برابری و عدالت اجتماعی بررسی میکند. چشمانداز جنبش صلحخواهی در منطقه و راههای عملی کردن پتانسیلهای آن، محور اصلی این گفتوگوی آنلاین خواهد بود. زمان برگزاری: پنجشنبه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۰ به وقت ایران.
خواندنیها ۶ – گذشته حاضر با تهمینه فرهت و مریم فومنی
خواندنیها ۶ – گذشته حاضر با تهمینه فرهت و مریم فومنی. کتاب گذشتهی حاضر گزیدهای از خاطرات هرمز فرهت، آهنگساز و موسیقیدان برجستهی ایرانی است که در سالهای پایانی عمر خود آن را به زبان انگلیسی نگاشت.
فراخوان مقاله: نقش حقوق در جامعه ایران (ویژهنامههای ۱۸ و ۱۹)
ژورنال آزادی اندیشه دو شمارهٔ آیندهٔ خود را به بررسی نقش حقوق در شکلدهی به جامعهٔ ایران اختصاص میدهد. این مجموعه با رویکردی میانرشتهای، به تحلیل انتقادی تحولات گفتمانی، نهادی و تجربی حقوق در ایران میپردازد؛ حقوقی که از مشروطه تاکنون هم ابزاری برای اعمال قدرت و هم بستری برای مقاومت، بازتعریف مفاهیم عدالت و حق و پیگیری مطالبات اجتماعی بوده است.
فراخوان را بخوانید و مقالههای خود را ثبت کنید.
فیزیک کوانتومی به فلسفه نیاز دارد، اما نباید به آن اعتماد کند.
لی اسمولین (زادهٔ ۱۹۵۵) فیزیکدانِ نظریِ آمریکایی-کانادایی است که عمدتاً بهخاطرِ مشارکتهایش در حوزهٔ گرانشِ کوانتومی و تأملاتِ فلسفی دربارهٔ زمان، فضا و ماهیتِ واقعیت شناخته میشود. او یکی از چهرههایِ اصلیِ نظریهٔ گرانشِ کوانتومیِ حلقهای است، نظریهای که میکوشد نسبیتِ عامِ اینشتین را با مکانیکِ کوانتومی تلفیق کند، بدونِ آنکه به چارچوبِ ریسمانها متوسل شود. اسمولین منتقدِ سرسختِ نظریهٔ ریسمان و از مدافعانِ بازنگریِ جایگاهِ فلسفه در علمِ مدرن است. متنِ پیشِ رو، سخنرانیِ ژیژک است در کنفرانسی که به گرامیداشتِ آثارِ اسمولین اختصاص دارد و در تاریخِ ۵ ژوئن ۲۰۲۵ با عنوانِ «جشنِ لی: گرانشِ کوانتومی و ماهیتِ زمان» در واترلو (کانادا) برگزار شده است.
چشمانداز اجتماعی ایران(۶): گرامیداشت دکتر عبدالکریم لاهیجی، به سوی جامعهی حقمدار
شنبه ۱۱ اکتبر ٢٠٢۵ «گرامیداشت دکتر عبدالکریم لاهیجی، به سوی جامعهی حقمدار»
با پیامهایی از: نسرین ستوده، عبدالفتاح سلطانی، محمد سیفزاده، مهرانگیز کار، منصور فرهنگ، نرگس محمدی، هایده مغیثی
سخنرانی: همایون علیزاده، پرستو فروهر، کاظم کردوانی، محمدرضا نیکفر
و پانل بحث و گفتگو با مضمون تحول ادراک حق و مفهوم حقوق بشر در گفتمان سیاسی ایران، چالشهای وکیلان حقخواه و کنشگران حقوق بشر با شرکت: سعید پیوندی، گیسو جهانگیری، بهنام چگینی، افروز مغزی و علی پرسان
چشمانداز اجتماعی ایران(۵): چالشهای اتنیکی و همبستگیِ اجتماعی در ایران
این مقاله به بررسی ارتباط «قومیت» و «ملتسازی» در ایران میپردازد و رویکردها و نظریات مختلف در این زمینه را واکاوی میکند. با تأکید بر اینکه ملتسازی در ایران یک فرآیند پیچیده تاریخی و فرهنگی بوده، مقاله به نقد نگرشهای تکخطی و دولتمحور در تحلیل آن میپردازد و نشان میدهد که هویتهای اتنیکی و منطقهای چگونه در برابر پروژه ملتسازی دولت مقاومت کرده و حتی به عنوان عامل اصلی جنبشهای سیاسی عمل کردهاند.
مهسا/ژینا؛ انقلابی که ایران را تغییر داد
سه سال پس از مرگ مهسا امینی، این مقاله بر اساس گفتوگویی با نیره توحیدی، استاد مطالعات جنسیت، به تحلیل جنبش «زن، زندگی، آزادی» میپردازد. این جنبش با شعار خود، بزرگترین اعتراضات علیه جمهوری اسلامی از سال ۱۹۷۹ را رقم زد، انقلابی که ایران را تغییر داد. این مقاله نشان میدهد که چگونه با وجود سرکوب شدید و نبود اعتراضات گسترده خیابانی، مقاومت در اشکال روزمره و نافرمانی مدنی در میان زنان و مردان ایرانی ادامه دارد و یک دگرگونی فرهنگی عمیق و برگشتناپذیر را در جامعه ایران ایجاد کرده است.
چشمانداز اجتماعی ایران (۴): همبستگی فراگیر جامعهگرایان
این متن خلاصهای از سیوپنجمین برنامه آنلاین «فروم زن، زندگی، آزادی» است که به موضوع «چشمانداز اجتماعی ایران» و همبستگی فراگیر در آن پرداخته است. در این برنامه، علیرضا بهتویی و کیوان مهتدی به گفتوگو در مورد پرسشهایی بنیادین درباره جامعهگرایی، میهندوستی و امکان شکلگیری یک جبهه فراگیر در جامعه ایران پرداختند
برخی از درونمایههای بنیامینی – فلسفهٔ تاریخ یک دگراندیش
این مقاله به بررسی انتقادی مفهوم زمان و تاریخ از منظر والتر بنیامین میپردازد. در این تحلیل، اندیشه بنیامینی در برابر روایت خطی و پیشرونده از تاریخ قرار میگیرد که توسط ماتریالیسم تاریخی سنتی ارائه شده است. این نوشتار نشان میدهد که چگونه بنیامین با مطرح کردن مفاهیم کلیدی چون «زمان حال» (Jetztzeit) و «فرشته تاریخ»، بر اهمیت لحظه انقلابی و توانایی آن در نجات و بازخوانی گذشته تاکید میکند. این پژوهش، اندیشه بنیامین را به عنوان تلاشی برای رهایی تاریخ از قید روایتهای مسلط و بازگرداندن آن به پویایی و امکانات رهاییبخش مورد واکاوی قرار میدهد.
دانیل بن سعید
دانیل بن سعید
نویسنده و روزنامهنگار فرانسوی
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.
چشمانداز اجتماعی ایران(۳): چرا صدای سوم؟
موضوع «چشمانداز اجتماعی ایران: چرا صدای سوم؟» به بررسی مفهوم «صدا یا خط سوم» در بستر تحولات اجتماعی ایران میپردازد. این بحث به دنبال پاسخی برای پرسشهای بنیادین است: آیا این گفتمان یک واکنش لحظهای است یا ریشه در تاریخ جنبشهای اجتماعی ایران دارد؟ این صدا چه ارتباطی با جامعه مدنی، همبستگی و خودگردانی اجتماعی دارد؟ و اینکه آیا جامعه ایران این بار میتواند سکان سرنوشت خود را از انحصار قدرتهای حاکم و درگیر به دست گیرد؟ در این برنامه، مهرداد درویشپور، جامعهشناس، و محمدرضا نیکفر، فیلسوف سیاسی، به گفتگو و تحلیل این مفاهیم و تبلور آنها در وضعیت کنونی جامعه پرداختند.
برزخ: تمرینی در عرفان ماتریالیستی
برزخ، ابر و باقیمانده: کاوشی در عرفان ماتریالیستی اسلاوی ژیژک
این مقاله به بررسی کتاب آخر جوآن کوپژک میپردازد به نام «ابر: میان تهران و پاریس: کیارستمی، کربن، لکان» (۲۰۲۵)، کتابی که کاپجک در آن تحلیلِ موشکافانهای ارائه میدهد از گنوسیسمِ صوفیانهٔ دورانِ آغازینِ اسلام تا شکوفاییِ آن در سدهٔ سیزدهم و سپس کشفِ دوبارهاش در سدهٔ بیستم توسط هانری کربن.
پریژیوانی، هیجانات و ذهنیت: پیشبرد میراث ویگوتسکی
پریژیوانی، هیجانات و ذهنیت: پیشبرد میراث ویگوتسکی- مجلد اول از مجموعه چشماندازها در پژوهش فرهنگی-تاریخی
کتابهای این مجموعه از آثار گردآوریشده ویگوتسکی بهعنوان منبع اصلی اقتباس میکند. این آثار از منابع ثانویه فاصله رفته و ایدههای اصیل ویگوتسکی را در زمینه نظامی از مفاهیم، یا از طریق گسترش و نظریهپردازی یافتههای پژوهشی مورد بحث قرار میدهند، تا بتوان مشکلات معاصر را به شیوههای جدید حل کرد.
ویراستاران: مریلین فلییر، نیکولای ورسوف، فرناندو گونزالس ری
مترجم: امانوئل شکریان
نیکولای ورسوف
نیکولای ورسوف، استاد دانشکده آموزش، فرهنگ و جامعه در دانشگاه موناش استرالیا
فرناندو گونزالس ری
فرناندو گونزالس ری روانشناس، پژوهشگر در دانشکده روانشناسی، دانشگاه برازیلیا، برازیلیا -DF، برزیل بوده است.
مریلین فلییر
مریلین فلییر
صاحب کرسی بنیاد آموزش و پرورش و رشد کودکیِ زودهنگام در دانشگاه موناش استرالیا
هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی
هماهنگی ویرانگر، انفال و سرمایهداری سیاسی اسلامی
کتاب حاضر چارچوب نظری تازهای را معرفی میکند که ایران را در ارتباط با مفهوم الهیاتی «انفال» بررسی میکند؛ نظامی مصادرهگر که از سال ۱۹۷۹ در ایران وجود داشته و بر اساس آن داراییهای عمومی متعلق به رهبر ایران دانسته میشوند. با تحلیل پیامدهای اقتصادی انفال، تأثیرات سرمایهداری سیاسی و هماهنگی مخرب و اینکه چگونه این عوامل به اقتصاد احتکار و فرار سرمایه و نیروی کار منجر میشوند، برجسته میگردد. همچنین اقتصاد غارت، فاجعه زیستمحیطی و هماهنگی تعاونی نیز مورد بحث قرار میگیرند.
برگزاری دور بعدی کنفرانس بینالمللی ایرانپژوهی معاصر در تابستان ۲۰۲۷
تغییر زمان برگزاری کنفرانس بینالمللی ایرانپژوهی معاصر (ICCI)
دور بعدی کنفرانس ICCI در تابستان ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد.
جزئیات مربوط به تاریخ دقیق، محل برگزاری و فراخوان مشارکت علمی در سال ۲۰۲۶ اعلام خواهد شد.
ایرانآکادمیا همچون همیشه مشتاق میزبانی اندیشمندان، پژوهشگران و دانشجویان علاقهمند به حوزه مطالعات بینارشتهای و ایرانپژوهی معاصر است.
میان شرق و غرب: سینمای کیارستمی در گفتوگوی کوپژک با لَکان و کُربَن
میان شرق و غرب: سینمای کیارستمی در گفتوگوی کوپژک با لَکان و کُربَن
این مقاله به بررسی کتاب آخر جوآن کاپجک میپردازد به نام «ابر: میان تهران و پاریس: کیارستمی، کربن، لکان» (۲۰۲۵)، کتابی که کاپجک در آن تحلیلِ موشکافانهای ارائه میدهد از گنوسیسمِ صوفیانهٔ دورانِ آغازینِ اسلام تا شکوفاییِ آن در سدهٔ سیزدهم و سپس کشفِ دوبارهاش در سدهٔ بیستم توسط هانری کربن.
شیما غلامرضایی
شیما غلامرضایی
روانتحلیلگر لکانی، کیوریتور هنری، نویسنده و پژوهشگر
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.
روابط جنسی و مبارزه طبقاتی
این مقاله ترجمهٔ بخشی از متن کلاسیک «روابط جنسی و مبارزهٔ طبقاتی» اثر الکساندرا کولونتای است که در سال ۱۹۲۱ به رشتهٔ تحریر درآمد. کولونتای در این نوشته، بحران جنسی در جامعهٔ بورژوایی را تحلیل میکند و ریشههای آن را در ساختارهای اقتصادی و روانشناسی فردگرایانه جستوجو مینمید. او با مقایسهٔ تاریخی اخلاق جنسی در دوران فئودالیسم و سرمایهداری، استدلال میکند که قوانین اخلاقی هر دوره، بازتابی از ساختارهای طبقاتی آن جامعه هستند. به اعتقاد او، راهحل این بحران نه در اصلاحات جزئی، بلکه در تغییرات بنیادی اجتماعی و اقتصادی نهفته است؛ تغییراتی که با جایگزینی خودپرستی بورژوایی با اصل رفاقت پرولتری، «بازآموزی ریشهای روان» انسان را ممکن میسازد و ظرفیت او برای عشق ورزیدن را افزایش میدهد. این متن برای علاقهمندان به نظریههای فمینیستی، مارکسیسم و تاریخ اجتماعی منبعی تأملبرانگیز است.
«ناخوشایندی» و سوژه: گفتوگویی با اسلاوی ژیژک
این متن نسخهای ویرایششده از گفتوگوی استیون فرُش و ماریا آریستودمو با اسلاوی ژیژک، فیلسوف و نظریهپرداز برجسته، است که تمرکز اصلی آن بر خوانش او از روانکاوی لکان است. در این گفتوگو، ژیژک با اشاره به نوسانات فکری لکان، بهویژه در مواجهه با دکارت و هایدگر، به موضوعاتی چون «شکنجهٔ زبان» و «ناخوشایندیهای فرهنگ» میپردازد. او با تحلیل پروندههایی مانند یوزف فریتزل، از کاربرد مفاهیم فرویدی مانند «پدر نخستین» در تحلیلهای اجتماعی دفاع میکند. ژیژک ضمن طرح موضع خود دربارهٔ نقش روشنفکر در جامعه، به نقد برخی خوانشهای محافظهکارانه از روانکاوی میپردازد و تأکید میکند که روانکاوی، اگرچه مستقیماً راهحل سیاسی ارائه نمیدهد، اما با نمایانساختن شکافها و شکستهای اجتماعی، راه را برای تغییرات رادیکال باز میکند.
الکساندرا کولونتای
الکساندرا کولونتای سیاستمدار، دیپلمات و نظریهپرداز مارکسیست روسی
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.
دربارهٔ خواست تغــییر: مقدمه
دربارهٔ خواست تغــییر: مقدمه
این مقاله به بررسی این مسئله میپردازد که چرا ما همواره خواستار تغییر هستیم و چگونه این خواست، از تجربهٔ «گِرویدن» مذهبی تا درمانهای روانشناختی مدرن، دچار دگرگونی شده است.
چشمانداز اجتماعی ایران (۱): نگران سرنوشت ایرانیم
فروم زن، زندگی، آزادی − برنامه سیودوم (آنلاین):
چرا «ما به شدت نسبت به سرنوشت ایران نگرانیم»؟
بیانیه “نگران سرنوشت ایرانیم” چه دغدغههای اصلی را درباره وضعیت کنونی ایران مطرح میکند؟
مفهوم “حق تعیین سرنوشت” در این بیانیه چه جایگاهی دارد و درخواست برگزاری رفراندوم آزاد و تشکیل مجلس مؤسسان چه پیشینه و زمینهای دارد و چه هدفی را دنبال میکند؟
امضا کنندگان این بیانیه چه چشماندازی برای جامعهی ایران متصورند و چرا بر “راه سوم” تأکید دارند؟
با توجه به اعتقاد آنها مبنی بر عدم تمایل نظامهای استبدادی به رفراندوم، راهکارهای پیشنهادی برای تحقق اهداف دموکراتیک و گذار مسالمتآمیز در ایران چیست؟
جمعه ۸ اوت ٢٠٢۵ در برنامهای با موضوع «چشمانداز اجتماعی ایران (۱): نگران سرنوشت ایرانیم» با پرستو فروهر و محمد سیفزاده در بارهی این پرسشها و پرسشهای مرتبط دیگر گفتوگو خواهیم کرد.
جلسه آنلاین برگزار میشود.
خواندنیها – ۵ – نابرابری با ما چه میکند؟ با مزدک دانشور
در پنجمین نشست از مجموعه «خواندنیها: گفتگو با کتاب»، با کتاب نابرابری با ما چه میکند آشنا شدیم و درباره آن گفتگو کردیم. این اثر از ریچارد ویلکینسون و کیت پیکت، با زبانی روشن و پژوهشی متکی بر دادههای عینی، به یکی از مهمترین پرسشهای روز میپردازد: نابرابری چه بر سر سلامت، اعتماد، و زیست اجتماعی ما میآورد؟
🎥 پیام ویدیویی ویژهای از ریچارد ویلکینسون، که بهطور خاص برای این رویداد ضبط شدهبود، برنامه را با روایت انگیزهها و دستاوردهای این پژوهش گشود.
این جلسه به شکل حضوری و با استقبال مخاطبان در کتابخانه مرکزی شهر لاهه برگزار شد.
ویدئوی ضبط شده این برنامه در این پست و در کانال یوتیوب ایران آکادمیا از هماکنون در دسترس شماست.
آدام فیلیپس
آدام فیلیپس، رواندرمانگر روانکاو و مقالهنویس بریتانیایی
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.
بررسی آراء و دیدگاه صدیقه وسمقی در حوزه حقوق زنان در ایران
این نوشته به تحلیل و بررسی آراء و دیدگاه صدیقه وسمقی، از متفکران برجسته در زمینه حقوق زنان، میپردازد. از نقد او بر فقه سنتی تا فعالیتهای شجاعانهاش در جنبش پسامهسا، این مقاله دیدگاههای او را بهعنوان راهی برای تغییر ساختارهای مردسالارانه در ایران بررسی میکند.
زهره خانی
زهره خانی
پژوهشگر حوزه جنسیت در ایران
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.