نغمههای جنبش ژینا; تحلیل محتوای موسیقی انقلابی و اعتراضی ایران ۲۰۲۲
جنبش ژینا، طولانیترین و فراگیرترین جنبش ایران پس از انقلاب ۵۷ است. این مقاله تلاش میکند نگاهی موشکافانهتر به موسیقی اعتراضی و انقلابی منتشرشده از ابتدای جنبش ژینا در شهریور ۱۴۰۱ بیندازد و از خلال تحلیل محتوای کیفی به بازخوانی نقش آثار موسیقایی در معناسازی، تخیل جمعی و بازنمایی وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران بیندازد.
جنبش «زن، زندگی، آزادی»: کالبد شناسی یک شعار
در این مقاله، من به تحلیل مبارزه ایرانیان برای دموکراسی و تلاش زنان برای برابری جنسیتی در ارتباط با خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ و جنبش «زنان، زندگی، آزادی» میپردازم. توضیح خواهم داد که چرا و چگونه شعار محوری «زن، زندگی، آزادی» مظهر بسیاری از جنبهها و عناصر این جنبش بیسابقه، از جمله تأکید آن بر زنان، کشور و اتحاد علیه رژیم حاکم بعنوان یک نیروی اشغالگر است.
«زن، زندگی، آزادی» و فرایند یک دگرگونی در ایران
این مقاله بررسی کوتاهی است از جوانب مختلف جنبش نوین اجتماعی «زن، زندگی، آزادی» که به نام جنبش ژینا یا مهسا هم شناخته میشود. این نوشته ابعاد چندگانه و تقاطعی جنبش را که مبانی اصلی تبعیض و ستمهای مورد اعتراض هستند را نیز مورد توجه و تحلیل قرار میدهد، از جمله جنسیت و سکسوالیته، تفاوتهای نسلی، اتنیکی، و طبقاتی. در پایان اشاره کوتاهی میشود به کاستیها و آسیبها و خطراتی که جنبش را مورد تهدید قرارمیدهد و چشم انداز آتی آن با توجه به دست آوردها و نقاط قوتش تا به کنون.
اعتراضات اجتماعی ۲۰۲۳-۲۰۲۲ و مشروعیتزدایی از جمهوری اسلامی
جنبشی که ایران را از سپتامبر ۲۰۲۲ تا مارس ۲۰۲۳ تکان داد، نوآوریهای بزرگ انسانشناسی و جامعهشناختی را همراه آورد. این جنبش همچنین برای اولین بار شرایط را برای قومیتی فراگیر ایجاد کرد که با رعایت تنوع قومی و مذهبی، وحدت ایران را اعلام کرد. این حرکت، دولت خداسالار را که سرکوبگر و توتالیتر شده، هدف قرار داد. نهضت بدون سازماندهی و رهبری نتوانست حکومت اسلامی را سرنگون کند، اما بحران و عدم مشروعیت آن را آشکار کرد.
هماهنگی ویرانگر، انفال، سرمایهداری سیاسی اسلامی : خوانشی جدید از ایران معاصر اثر مهرداد وهابی
«هماهنگی ویرانگر، انفال، سرمایهداری سیاسی اسلامی: خوانشی جدید از ایران معاصر» عنوان کتابی است که در ابتدای سال ۲۰۲۳ میلادی (دی ماه ۱۴۰۱ خورشیدی) به زبان انگلیسی در انتشارات پالگریو مک میلان (اسپرینگر) در نزدیک به پانصد صفحه منتشر شد. پیام اصلی این کتاب خصلتبندی اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی به مثابه سرمایهداری سیاسی اسلامی است.
نامه به کودکانی که زاده میشوند، نامههای زندان اثر نسرین ستوده
مقدمه این کتاب ، فصلی مجزا از نامههای نسرین است که در چارچوب یک اثر تالیفی و همچون سندی ارزشمند میتواند مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد. تنظیم نهایی نامهها در اوان جنبش «زن زندگی آزادی» است، جنبشی برای رویارویی با اقتدارگرایی، رفتارهای باسمهای و نخبهپروری، بدین اعتبار است که نسرین در فضای امن این جنبش بدون وحشتی از غوغای مشروعیت زدایی از شخصیتهای معتبر ومشروعیتبخشی به شخصیتهای باسمهای، در سایهی آرامشی که غوغای این جنبش برایش فراهم آورده، آخرین مراحل بازنگری نامههایش را به پایان رسانید. هم بدین رو، مقدمه این کتاب به لطف نشر آسو، در شماره سیزده، در بخش معرفی کتاب از ژورنال آزادی اندیشه که ویژه زن زندگی آزادی است باز نشرمیشود.
مسئلۀ استقلال دانشگاه وهزینۀ آزاداندیشی در آن
روزنامۀ هممیهن* در روز یکشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ متن گفتوگو با موسی اکرمی را منتشر کرد که دربردارندۀ نکات مهمی در بارۀ سلطۀ ایدئولوژی بر مدیریت دانشگاه و نقض استقلال دانشگاه به عنوان نمونهای از آنچه میتوان از عوامل و دلایل جنبش اعتراضی دانست قابل توجه است. این گفتگو را میتوانید در بخش مصاحبه سیزدهمین ژورنال آزادی اندیشه مطالعه کنید.
راه سخت تغییر
این نوشته را میتوانید در بخش دیدگاههای سیزدهمین ژورنال آزادی اندیشه مطالعه کنید.
ریشههای تاریخی و پویایی سیاسی «پرسش کُرد»[۱]
اهمیت استراتژیک شعار زن، زندگی، آزادی در مقطع کنونی در سیاست ایران درکی تاریخی و پویا از به اصطلاح «پرسش کرد» در ایران و منطقه را لازم میسازد.این گفتار ماهیت بیناجوامعی عروج و تکامل «پرسشکُرد» را برجسته و بر تاثیر پایدار ژئوپولیتیک در و بر آن تاکید میکند.
آیا ایران در آستانه انقلاب دیگری است[۱]؟
چگونه میتوانیم جنبش «زن، زندگی، آزادی» را بررسی کنیم، جنبشی که متعاقب مرگ مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد بزرگترین چالش سیاسی را برای جمهوری اسلامی به وجود آورده است؟ این نه صرفا یک انقلاب فمینیستی است، نه فقط شورش نسل نو، و یا به سادگی راجع به حجاب اجباری. این خیزشی است برای باز پس گرفتن زندگی، مبارزهای برای رها کردن زیست-جهان مردم از بند یک استعمار داخلی.
نقد سوژه نرمال; ورود به تحلیل گفتمان جنبش «زن، زندگی، آزادی»
موضوع این یادداشت رهبری است، اما نه در تجسم آن در وجود جمع یا فردی معین. با تحلیل گفتمانِ جنبش جاری در ایران، توجه یادداشت متمرکز میشود بر سوژهی نرمال، سوژهای که نرمالیسم آن چشم پوشاننده بر نابهنجاری ساختاری جامعهی ایران است.
عاملیت زنان ایرانی در جنبش زن زندگی آزادی و پیامدهای آن
این پژوهش به بررسی عاملیت زنان ایرانی در جنبش زن زندگی آزادی و پیامدهای آن میپردازد. این پژوهش با روش کیفی و مصاحبه نیمه ساختاریافته از نوع اکتشافی است. در این پژوهش با ۱۹ نفر از زنان ایرانی مصاحبه شده است شامل ۱۶ نفر داخل و سه نفر خارج از ایران. این مصاحبهها به منظور دریافتن اشکال مختلف عاملیت زنان ایرانی در این جنبش صورت پذیرفته است.
جنبشهای اعتراضی ناتمام و چالش شکل دادن به انگاره سیاسی جمعی جدید در ایران
سالهای پس از جنبش سبز در ایران دوران شکلگیری نسل جدیدی از جنبشهای اعتراضی است که دیگر خواهان اصلاح حکومت نیستند و دگرگونی کامل نظام سیاسی را نشانه میروند. جنبش زن، زندگی، آزادی که در جامعه سرخورده بدون افق تغییر شکل گرفت بسیار خودویژه و اصیل بود. با وجود سرکوب خونین حکومتی، جنبش اعتراضی که از شهریور ۱۴۰۱ با مرگ مهسا امینی آغاز شد بحران سیاسی بیسابقهای را در پی آورد. هدف مقاله بازخوانی انتقادی جنبشهای اعتراضی ناتمامی است که با وجود گستردگی نمیتوانند تودههای بزرگ را گرد یک انگاره جمعی به خیابان بکشانند و تغییرات سیاسی معنادار بوجود آوردند.
اپیزود ۱۶ – تشکل و دموکراسی – سعید رهنما
گفتگو با دکتر سعید رهنما در پادکست ایران آکادمیا با موضوع «تشکل و دموکراسی». این اپیزود را بر روی یوتیوب و اسپاتیفای به صورت تصویری و بر روی دیگر پادکستخوانها به صورت صوتی دنبال کنید.
این گفتگو در ماه آوریل ۲۰۲۳ انجام شده و در تاریخ اول ژوئن ۲۰۲۳ پخش میشود.
نقش دیاسپورا در جنبش و پرسشهای آن
برنامه پنجم از مجموعه گفتگوها در کُلن آلمان، هماهنگ شده و برگزار شده توسط فروم زن، زندگی، آزادی در آلمان.
این برنامه با شرکت یگانه خویی و سعید پیوندی در آکادمی ملانشتن، در تاریخ ۲۶ می ۲۰۲۳ از ساعت ۱۷ تا ۲۰ برگزار خواهد شد.
فروم همبستگی برای ایران
کالج دانشگاهی کریستیانیا با الهام از تحولات اخیر در ایران، کنفرانس «زن، زندگی، آزادی» را در تاریخ ۱۴ تا ۱۶ ژوئن ۲۰۲۳ برگزار خواهد کرد.
مجموعه سمینارهای افقهای متکثر برای انقلاب در-حال-شدن
مجموعه سمینارهای «افقهای متکثر برای انقلاب در-حال-شدن» با تلاش و هماهنگی گروهی از دانشگاهیان ساکن سوئد در هماهنگی و با همکاری ایران آکادمیا و دیگر دانشگاهیان و پژوهشگران ترتیبدادهشدهاست. محتوای این سمینارها از سوی این گروه تأمین و ارائه میشود و ایران آکادمیا پخش زنده یا بازپخش این گفتگوها در شبکههای اجتماعی و به ویژه وبسایت خود را تسهیل کرده و آن را در دسترس مخاطبان علاقهمند قرار میدهد.
برای مشاهده رخدادهای این مجموعه به صفحه مجموعه در وبسایت ایران آکادمیا مراجعه کنید.
چشماندازها و چالشهای جنبش و پرسشهای آن
برنامه چهارم از مجموعه گفتگوها در کُلن آلمان، هماهنگ شده و برگزار شده توسط فروم زن، زندگی، آزادی در آلمان.
این برنامه با شرکت شهلا شفیق و سعید پیوندی در آکادمی ملانشتن، در تاریخ ۲۸ آوریل ۲۰۲۳ از ساعت ۱۷ تا ۲۰ برگزار شد.
مقدمهای بر تحلیل گفتمان جنبش «زن، زندگی، آزادی» – گفتارهای برکلی، محمدرضا نیکفر
آگهی و بازنشر درسگفتار محمدرضا نیکفر در «گفتارهای برکلی»، ۱۶ آوریل، برابر با ۲۷ فروردین، ۲۱:۳۰ به وقت ایران و ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی – این رویداد توسط «گفتارهای برکلی» ترتیب داده شده است و بدینوسیله در دسترس مخاطبان قرار میگیرد.
لینک به رویداد در «زوم» و همچنین پخش زنده از کانال یوتیوب گفتارهای برکلی در این پُست در دسترس شما خواهد بود. برای مشاهده جزئیات بیشتر کلیک کنید.
روزانگی خشونت تماشایی در جمهوری اسلامی یا «آتش به اختیار»
مقالهای تحلیلی پیرامون خشونت دولت علیە کولبران کورد، که درباره عادیسازی خشونت در اثر سیاستهای استعماری داخلی دولت ایران سخن میگوید – نویسندگان: کمال سلیمانی و احمد محمدپور. برگردانی از خوشناو قاضی
پروژه «در ایران چه میگذرد؟» – محمدرضا نیکفر
هفدهمین مقاله با عنوان «مضمون یک تحول بنیادی» منتشر شد.
مجموعه مقالههای پروژه اندیشه سیاسی، با عنوان «در ایران چه میگذرد؟» از محمدرضا نیکفر. این جُستارها برای نخستین بار در وبسایت رادیوزمانه منتشر و با هدف دسترسی بهتر در این مجموعه گردآوری شدهاند. این پرونده، همزمان یا با فاصله اندکی با انتشار جُستارهای تازه در زمانه مدیا، در اینجا به روز میشوند.
تأسیس، احیا، اصلاح – محمدرضا نیکفر
سخنرانی محمدرضا نیکفر با عنوان «تآسیس، احیا، اصلاح» در جلسه سخنرانی و گفتگوی رهبری جنبش و پرسشهای آن
منشور، قانون اساسی و پرسشهای آن – با حضور منصوره شجاعی و سعید رهنما
سخنرانی و گفتگو پیرامون «منشور جنبش و پرسشهای آن» برگزار شده از سوی فروم زن، زندگی، آزادی در کلن، با حضور منصوره شجاعی و سعید رهنما، در همکاری با ایران آکادمیا و آکادمی ملانشتن کُلن- پخش زنده از شبکههای اجتماعی ایران آکادمیا
۲۴ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰ به وقت اروپای مرکزی
از یوتیوب، اینستاگرام، توییتر و لینکداین و فیسبوک ایران آکادمیا
انتشار لایحه حقوقی زنان بهمناسبت روز جهانی زنان
به مناسبت هشتم مارس، روز جهانی زنان، گروهی از فعالان فمینیست با رویکردی متقاطع به حقوق زنان و متعهٌد به جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی»، لایحه حقوقی زنان را با عنوان «لایحه حقوقی زنان؛ پیشنهادی پیشنهاد همبود فمینیستی ایران برای ژن ژیان ئازادی» تدوین و منتشر کردهاند.
با کلیک بر روی لینک خبر، به وبسایت و سند لایحه حقوقی زنان دسترسی پیدا کنید.
مبارزه بر سر مکان – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی
تفاوت بدنها و رویاهای سیاسی – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی
جنبش فکر میکند و میآفریند – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی
اختلافها، امتیازها و دموکراسی – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی
جنبش بیسر، اقتدار پدر، و حدود رهبری – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی
صدای سکوت را بشنوید – ایمان گنجی
گزیدهای از پانزدهمین اپیزود پادکست ایران آکادمیا در گفتگو با ایمان گنجی