اقتصاد از منظر فراموش‌شدگان: فمینیسم، توسعه و نقد پسااستعماری

نقد پسااستعماری

این متن حاصل گفتگوی محمدرضا معینی با سعدیا محبوب‌الهی (مدرس اقتصاد سیاسی) در دانشگاه ایران آکادمیا است که به کالبدشکافی مفاهیم «اقتصاد فمینیستی» و رویکردهای «پسا-توسعه» می‌پردازد. محبوب‌الهی با بهره‌گیری از نقد پسااستعماری، مفروضات اقتصاد جریان اصلی را به چالش کشیده و بر ضرورت مرئی‌سازی کار زنان در جنوب جهانی و بازگشت به ارزش‌های بومی و زیست‌محیطی تأکید می‌کند. این گفتگو با بررسی آرای اندیشمندانی چون واندانا شیوا و کارل پولانی، افق‌های بدیلی همچون «خوب زیستن» (Buen Vivir) را فراتر از منطق سودآوری سرمایه‌دارانه پیش روی خواننده می‌گذارد.

همه چیز در حال تبدیل شدن به بانک است

تبدیل شدن به بانک

اقتصاد ایالات متحده در حال تبدیل شدن به بانک غول‌پیکری است که ظرفیت تولیدی را فلج و حاشیه‌ی سود را صرفاً بر وام‌دهی متمرکز می‌کند. لوک گلدستین در این مقاله نشان می‌دهد که چگونه تقریباً هر شرکت بزرگ آمریکایی—از استارباکس که میلیاردها دلار سپرده‌ی مشتریان را مدیریت می‌کند تا شرکت‌های هواپیمایی که سود اصلی‌شان از فروش امتیازات کارت اعتباری است—آرزو دارند به بانک‌های بدون نظارت و بهینه‌سازی‌شده برای سود هنگفت تبدیل شوند. این پدیده که تحت عنوان «امور مالی تعبیه‌شده» یا «بانکی‌شدن» شناخته می‌شود، مرز میان تجارت و امور مالی را محو کرده و با ترویج وام‌های تهاجمی (مانند «الان بخر، بعداً پرداخت کن») و دریافت کارمزدهای پنهان، مصرف‌کنندگان را در معرض ریسک‌های مالی بی‌سابقه و تکرار بحران‌های وام‌های کم‌بهره قرار می‌دهد.

لوک گلدستین

لوک گلدستین - Luke Goldstein

لوک گلدستین، روزنامه‌نگار تحقیقی
پروفایل در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. وجود این پروفایل لزوما به معنی همکاری یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.

پرویز صداقت

Parviz Sedaghat 24 ژوئن 2026

پروفایل پرویز صداقت، اقتصاددان، در مجموعه وبسایت‌های ایران آکادمیا

سیلا بن حبیب

Seyla Benhabib 24 ژوئن 2026

سیلا بن‌حبیب، عضو شورای افتخاری بین‌المللی ایران آکادمیا، فیلسوف و استاد علوم سیاسی و فلسفه در دانشگاه ییل