شهود و عقلانیت در فرهنگ ایرانی: تحلیل تطبیقی با محوریت شعر فارسی و مدرنیته

عکس مقاله شهود و عقلانیت

نویسنده: سارا شادابی
این مقاله به بررسی تأثیر شهود بر فرهنگ و جامعه ایرانی و چگونگی تعامل آن با عقلانیت پرداخته است. شعر فارسی به عنوان یک پدیده مهم فرهنگی و تجانس عمیق آن با شهود از منظر روانشناسی بررسی شده است . همچنین عقلانیت از منظر روانشناسی و تجانسی که با مدرنیته داراست .

برخورد مدرنیته، جنسیت، و ایدئولوژی

کتاب مدرنیته، جنسیت، و ایدئولوژی؛ زندگی یک رقصنده در تحولات انقلابی

نویسنده: کامران تلطف، مترجم: شهرام پرستش
این کتاب به مؤلفه جنسیت (sexuality)، که در دگرگونی‌های اجتماعی و مدرنیته بسیار اثرگذار بوده است، می‌پردازد و نشان می‌دهد که گفتمان سنتی جنسیت در جلوگیری از شکوفایی مدرنیته و در ایجاد انقلاب اسلامی نقشی اساسی داشت. در این راستا، ارتباط گفتمان جنسیت با ایدئولوژی‌ و مقاومت آنها در برابر مدرنیته بررسی می‌شود. این بحث‌ها با شرح زندگی و آثار شهرزاد (رقصنده، هنرپیشه، شاعر) همراه می‌شود. این کتاب نشان می‌دهد که فرهنگ عامیانه (رقص، سینما) و گفتمان‌های ضدامپریالیستی (مذهبی و مارکسیستی) همزمان از مردانگی (masculinity)،که توسط فمینیسم پهلوی محدود شده بود، دفاع می‌کردند. فصل افزوده به نسخه فارسی می‌گوید این مفاهیم در برپایی جنبش‌های اجتماعی مانند “رأی من کو”  و “زن، زندگی، آزادی” نقش داشتند. برای تحلیل،  دو  الگوی تحلیلی “پاسخ پارادایمی” و “جنبش‌های فرهنگی دوره‌ای” ارائه می‌شود.

عارف دیرلیک

Arif Dirlik 24 ژوئن 2026

پروفایل عارف دیرلیک تاریخ‌دان آمریکایی ترک تبار در وبسایت ایران آکادمیا