ایران آکادمیا، با نام رسمی مؤسسه علوم اجتماعی و انسانی (ISSH)، از سال ۲۰۱۲ بهعنوان یک دانشگاه آلترناتیو، آنلاین، چندپلتفرمی و رایگان، در جهت گسترش آموزش باکیفیت، آزاد و انتقادی برای فارسیزبانان داخل و خارج از ایران فعالیت میکند. این نهاد با تمرکز بر رفع موانع دسترسی به آموزش علوم اجتماعی و انسانی، در سالهای گذشته کوشیده است از خلال برنامههای تحصیلی پلتفرمهای آموزشی و شبکههای علمی-پژوهشی و در بستر بینالمللی، امکان تداوم یادگیری، پژوهش و تبادل فکری را در شرایط سانسور، سرکوب و محدودیت فراهم کند.
کنفرانس CIES (انجمن آموزش تطبیقی و بینالمللی: پیشگامان پژوهش، عمل و پیشبرد آموزش تطبیقی و بینالمللی) یکی از مهمترین مجامع بینالمللی در حوزه آموزش تطبیقی و بینالمللی است؛ فضایی که در آن پژوهشگران، دانشگاهیان و کنشگران آموزشی از سراسر جهان، تجربهها، ایدهها و الگوهای نو در پیوند با آموزش، عدالت، صلح، نابرابری و تحولات جهانی را به بحث میگذارند. حضور ایران آکادمیا در چنین بستری، فرصتی مهم برای طرح تجربه آموزش مستقل و فرامرزی ایرانیان در برابر سرکوب و محدودسازی آزادی علمی بهشمار میآید.
در همین چارچوب، سجاد سپهری، استراتژیست توسعه و نوآوری آموزشی و عضو تیم اجرایی ایران آکادمیا، در پنلی با عنوان «دیاسپورای ایرانی: مشارکت، آموزش و عمل صلح» از سوی ایران آکادمیا مشارکت داشت؛ پنلی که بهصورت مجازی برگزار شد و چهار ابتکار ایرانی در تبعید را گرد هم آورد: ایران آکادمیا، جامعه بینالمللی دانشگاهیان ایرانی (ICOIA)، مدرسه آنلاین ICOIA و انجمن بینالمللی پزشکان و ارائهدهندگان مستقل خدمات سلامت (IIPHA). محور اصلی این پنل، بررسی این پرسش بود که چگونه نهادها و شبکههای علمی و حرفهای ایرانی در تبعید، در شرایط محدودیت و سرکوب، آموزش، گفتوگو، گردش دانش و اعتمادسازی را زنده نگه میدارند و آن را به ظرفیتی برای صلحورزی و بازسازی اجتماعی بدل میکنند.
ارائه سجاد سپهری با عنوان «پیوند آموزش در تبعید با سازوکارهای پشتیبانی: ارتباط دانشگاه در تبعید با دانشگاهیان در معرض خطر و شبکههای همپیمان» بر تجربه ایران آکادمیا بهعنوان یک نهاد دانشگاهی بازسازیگر، مستقل و فراحزبی و فراملی متمرکز بود. در این ارائه، ایران آکادمیا بهعنوان نمونهای زنده از آموزش جایگزین در برابر سرکوب معرفی شد؛ نهادی که با ایجاد اکوسیستمی متشکل از دانشگاه آموزش عالی، پلتفرم آموزش عمومی آزاد و رایگان، بستر چندرسانهای تبادل دانش، زیرساخت نشر دسترسی آزاد و پلتفرم کنفرانسهای بینالمللی، مرکز پژوهشی، اعتبار بینالمللی مدرک تحصیلی به ویژه در زمینه مطالعات توسعه و مطالعات اجتماعی بینارشتهای، توانسته است برای دانشجویان، پژوهشگران، روزنامهنگاران و کنشگران فارسیزبان، فضایی برای آموزش انتقادی، تبادل فکری و تداوم مشارکت علمی و اعتماد و زمینهسازی پیوستگی فراهم کند.
در منطق کلی این پنل نیز، ایران آکادمیا نه صرفاً بهعنوان یک نهاد آموزشی، بلکه بهعنوان بخشی پایدار و در مقایسه با نهادهای مشابه دیرپا و پیشتاز از یک اکوسیستم هماهنگ و داوطلبانه از ابتکارات ایرانی در تبعید مطرح شد؛ اکوسیستمی که از مسیر آموزش، منتورینگ، مراقبت، پیوندهای بینالمللی و طراحی بسترهای امن یادگیری، میکوشد امکان استمرار حیات علمی و فکری را برای ایرانیانی که در داخل کشور با سرکوب، تعلیق، حذف یا انزوا روبهرو هستند، حفظ کند. در این پنل، بر این نکته تأکید شد که این همکاریها را میتوان نمونهای آزموده از «آموزش برای صلح در شرایط اقتدارگرایی و بحران» دانست؛ الگویی که علاوه بر ارزش علمی، از حیث اجتماعی و نهادی بسیار قابل تأمل است.
مشارکت سجاد سپهری در کنفرانس CIES را باید بخشی از تلاشهای پیگیر ایران آکادمیا برای وارد کردن تجربه ایرانیِ آموزش مستقل، چندزبانه، برخط و فرامرزی به گفتوگوهای جهانی دانست؛ تلاشی که همزمان به دفاع از آزادی علمی، توسعه ظرفیتهای فکری، مدنی و دموکراتیک، و تقویت و تسهیل امکانهای تحقق دموکراسی از مسیر آموزش میاندیشد. حضور ایران آکادمیا در این کنفرانس، بیانگر این واقعیت است که آموزش در تبعید میتواند فراتر از یک واکنش اضطراری، به الگویی مؤثر برای حفظ پیوندهای علمی، پرورش تفکر انتقادی و ساختن افقهای تازه برای آینده بدل شود.