اطلاعیه مطبوعاتی
لاهه، هلند – ۱۸ اوت ۲۰۲۶
برای دههها، دانشجویان، استادان و پژوهشگران در ایران با مداخله سیاسی و امنیتی در آموزش عالی روبهرو بودهاند. طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور» این روند را وارد مرحله دیگری میکند: اکنون دامنه کنترل از مرزهای ایران فراتر میرود و بخشی از روابط آموزشی و علمی ایرانیان با دانشگاهها و مؤسسات خارج از کشور نیز میتواند مشمول مداخله امنیتی و مجازات کیفری شود.
بر اساس متن منتشرشده، دریافت بورس و کمکهزینه تحصیلی، فرصت مطالعاتی و همکاریهای علمی و پژوهشی با دانشگاهها و مؤسسات خارجی که در فهرست مورد تأیید وزارت اطلاعات قرار ندارند، میتواند مشمول مجازات کیفری شود. به این ترتیب، تصمیمهایی که باید در حوزه انتخاب فردی و مناسبات علمی قرار داشته باشند، به حوزه تشخیص و تأیید نهادهای امنیتی کشیده میشوند.
آزادی آکادمیک تنها به آنچه در کلاس درس یا درون دانشگاه اتفاق میافتد محدود نیست. حق دسترسی به دانش، انتخاب محل تحصیل، دریافت بورس، همکاری پژوهشی، حضور در شبکههای علمی و ارتباط آزاد با دانشگاهیان و مؤسسات علمی در دیگر کشورها، اجزای جداییناپذیر آموزش و پژوهش در جهان امروزند.
ایران آکادمیا از جامعه دانشگاهی و نهادهای مدافع آزادی آکادمیک میخواهد در برابر گسترش کنترل امنیتی به عرصه آموزش و همکاری علمی فرامرزی و جرمانگاری فعالیتهای متعارف دانشگاهی واکنش نشان دهند و از حق دانشجویان و پژوهشگران ایرانی برای مشارکت آزاد و بدون هراس در جامعه علمی جهانی دفاع کنند.
تحصیل جرم نیست. پژوهش جرم نیست. ارتباط علمی با جهان جرم نیست.
ایران آکادمیا | مؤسسه علوم اجتماعی و انسانی
منابع برای مطالعه بیشتر
- وکلاپرس: متن منتشرشده طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه در کشور»
https://vokalapress.ir/متن-طرح-مقابله-با-نفوذ-سرویسهای-اطلا/amp/ - خبرآنلاین: جزئیات طرح «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی» و مقررات پیشنهادی درباره بورس تحصیلی، همکاری علمی و ارتباط با نهادهای خارجی
https://www.khabaronline.ir/news/2100807/ - Reuters: Iranian parliament advances bill to curb foreign influence
https://www.reuters.com/business/media-telecom/iranian-parliament-votes-further-criminalise-interviews-with-hostile-media-2026-08-16/