فیزیک کوانتومی به فلسفه نیاز دارد، اما نباید به آن اعتماد کند.
لی اسمولین (زادهٔ ۱۹۵۵) فیزیکدانِ نظریِ آمریکایی-کانادایی است که عمدتاً بهخاطرِ مشارکتهایش در حوزهٔ گرانشِ کوانتومی و تأملاتِ فلسفی دربارهٔ زمان، فضا و ماهیتِ واقعیت شناخته میشود. او یکی از چهرههایِ اصلیِ نظریهٔ گرانشِ کوانتومیِ حلقهای است، نظریهای که میکوشد نسبیتِ عامِ اینشتین را با مکانیکِ کوانتومی تلفیق کند، بدونِ آنکه به چارچوبِ ریسمانها متوسل شود. اسمولین منتقدِ سرسختِ نظریهٔ ریسمان و از مدافعانِ بازنگریِ جایگاهِ فلسفه در علمِ مدرن است. متنِ پیشِ رو، سخنرانیِ ژیژک است در کنفرانسی که به گرامیداشتِ آثارِ اسمولین اختصاص دارد و در تاریخِ ۵ ژوئن ۲۰۲۵ با عنوانِ «جشنِ لی: گرانشِ کوانتومی و ماهیتِ زمان» در واترلو (کانادا) برگزار شده است.
«ناخوشایندی» و سوژه: گفتوگویی با اسلاوی ژیژک
این متن نسخهای ویرایششده از گفتوگوی استیون فرُش و ماریا آریستودمو با اسلاوی ژیژک، فیلسوف و نظریهپرداز برجسته، است که تمرکز اصلی آن بر خوانش او از روانکاوی لکان است. در این گفتوگو، ژیژک با اشاره به نوسانات فکری لکان، بهویژه در مواجهه با دکارت و هایدگر، به موضوعاتی چون «شکنجهٔ زبان» و «ناخوشایندیهای فرهنگ» میپردازد. او با تحلیل پروندههایی مانند یوزف فریتزل، از کاربرد مفاهیم فرویدی مانند «پدر نخستین» در تحلیلهای اجتماعی دفاع میکند. ژیژک ضمن طرح موضع خود دربارهٔ نقش روشنفکر در جامعه، به نقد برخی خوانشهای محافظهکارانه از روانکاوی میپردازد و تأکید میکند که روانکاوی، اگرچه مستقیماً راهحل سیاسی ارائه نمیدهد، اما با نمایانساختن شکافها و شکستهای اجتماعی، راه را برای تغییرات رادیکال باز میکند.
محمدمهدی مشایخی
محمدمهدی مشایخی
پژوهشگر و مترجم آثار فلسفه، مدرس فلسفه از دانشگاه سراسری تبریز
آندره مولر
پروفایل آندره مولر در وبسایت دانشگاه ایران آکادمیا. داشتن پروفایل به معنای همکاری، یا وابستگی شخص به دانشگاه ایران آکادمیا نیست.
در بابِ ژوییسانس
ژاک لکان، مترجم: اشکان بهشتی
متن حاضر ترجمهٔ فصل «در باب ژوییسانس» از سمینار لکان با عنوان «زنانگی و جنسیت» است.
ژاک لکان
تولدت مبارک کانت، ای سادیستی مفلوک!
نویسنده: اسلاوی ژیژک
مترجم: حسین متقی
دوشنبه ۲۲ آوریلِ ۲۰۲۴، سیصدمین سالگردِ تولدِ ایمانوئل کانت بود. کانت امروز بههیچوجه نمرده است؛ بلکه بالعکس، اندیشهٔ او اکنون بیش از همیشه ما را قادر میکند به دهشتهایِ قرنِ بیست، و خصوصاً به هولوکاست، بهشیوهای جدید بنگریم.
الهیات چیست؟
آدام کاتسکو، زادهٔ ۱۹۸۰ در آمریکا، پژوهشگر مسیحیت و منتقد فرهنگی است. او بهطور خاص در حیطهٔ الهیات سیاسی مشغول است و آثار متعددی از جورجو آگامبن را به انگلیسی ترجمه کرده و نیز به شرح اندیشهٔ او پرداخته است. علاوه بر آگامبن و دیگران، او به تفسیرش از اندیشهٔ ژیژک نیز مشهور است و کتابی که در این زمینه نوشته نیز زودتر از آثار متأخرش به فارسی ترجمه شده است. اما به نظر میرسد پروژهٔ خود او حول مسئلهٔ شرّ در الهیات مسیحی میگردد، به خصوص در نوشتههای اخیرش یعنی «شاهزادهٔ این جهان» و «اهریمنان نئولیبرالیسم». ترجمهای که انتخاب شده است مقدمهٔ آخرین کتاب او است، «الهیات چیست؟: اندیشهٔ مسیحی و زندگی معاصر»، که به عنوان مجموعهای از جستارها توصیف شده است «دربارهٔ مخاطرات و وعدههای میراث الهیاتی مدرنیته».
رخداد
رخداد/سفری فلسفی در طول یک مفهوم
برگردان فارسی کتابی از اسلاوُی ژیژک
——
چه اتفاقی میافتد وقتی یک اتفاق میافتد؟ آیا این پدیداریِ واقعیت بر ماست که دگرگون میشود، یا خودِ واقعیت؟ چه اتفاقی میافتد وقتی چیزی پیشبینینشدنی و غافلگیرکننده جریانِ معمولِ امور را برهم میزند، چیزی که گویی از ناکجا و بدونِ عللِ تشخیصپذیر سر برآورده است؟
——
مترجم: حسین متقی
چاپ:۱۴۰۲
نسخه دیجیتال (پی دی اف) این کتاب بهطور رایگان در دسترس است. برای مشاهده و مطالعه نسخه دیجیتال بر روی لینک این مطلب کلیک کنید یا در وبسایت ایران آکادمیا به صفحه این کتاب بروید.
نسخه قابل سفارش چاپی کتاب از همین طریق در دسترس شماست.
حسین متقی
صفحه پروفایل حسین متقی در وبسایت ایران آکادمیا
ژرژ پولیتزر
پروفایل ژرژ پولیتزر، فیلسوف فرانسوی و نظریهپرداز مارکسیست مجارتبار در وبسایت ایران آکادمیا
امین قدرتزاده
پروفایل امین قدرتزاده در وبسایت ایران آکادمیا. امین قدرتزاده، در روز انگلیسی کنفرانس ICCI در سال ۲۰۲۲، مدیر پنل «مطالعات فرهنگی» است.
سیلا بن حبیب
سیلا بنحبیب، عضو شورای افتخاری بینالمللی ایران آکادمیا، فیلسوف و استاد علوم سیاسی و فلسفه در دانشگاه ییل
آرش قجرجزی
محمدرضا نیکفر
پروفایل محمدرضا نیکفر مدرس اندیشه سیاسی در وبسایت رسمی دانشگاه ایران آکادمیا – برای آگاهی بیشتر از این صفحه بازدید کنید.
مهرداد درویشپور
