علوم انسانی و اجتماعی در برخورد با قدرت: دانش به‌انقیاد‌درآمده و مبارزه برای رهایی‌اش

علوم انسانی و اجتماعی در برخورد با قدرت: دانش به‌انقیاد‌درآمده و مبارزه برای رهایی‌اش

پنهان‌کن

میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی، دو نوع دانش را در رابطه با قدرت از یکدیگر تفکیک می‌کند: دانش به‌انقیاددرآمده و دانش رها. علوم انسانی و اجتماعی در دانشگاه‌های ایران مصداق دانش به‌انقیاددرآمده‌اند. این انقیاد دانش از دو سو رخ می‌دهد: یک، سویه‌ای حکومتی که کارش تحدید و سرکوب فرآیندهای تولید دانش مبارزه‌جویانه است؛ و دو، سویه‌ای آکادمیک که به روش‌شناسی‌ها و شیوه‌ی برخورد دانشگاهیان با موضوع‌های سرنوشت‌ساز اجتماعی بازمی‌گردد. سویه‌ی دوم، به طور خاص، مبتنی بر این پیش‌فرض کلاسیک آکادمیک است که بین دانشگاه با خارج آن خط فاصل اکیدی قرار می‌دهد و لزوم پژوهش بر موضوعی را، داشتن فاصله‌ای امن و عینی از آن می‌داند. با وجود این، مبارزه‌ای دوگانه نیز برای تولید دانش به‌انقیاددرنیامده در کار بوده است: مبارزه‌ای از درون خود دانشگاه که می‌خواهد مرزهای اکید دانشگاه کلاسیک با خارج از آن را محو کند و درون و برون دانشگاه را در ارتباط با یکدیگر قرار دهد؛ و مبارزه‌ای خارج از دانشگاه که دست به کار تولید دانش آزاد و خودآیین بوده است. حالا، با ورود به قرن پانزدهم و مواجهه با بحران‌های لایه‌لایه در ایران، باید بر سر شیوه‌ی دانش و نقش پژوهش برای «تغییر وضعیت» بازاندیشی کرد. این مقاله با اتکا به نوعی تاریخ‌نگاری تولید دانش در ایران،‌ به این مسأله خواهد پرداخت.

این سخنرانی بخشی از پنل زیر است:

سخنرانی ایمان گنجی

ّICCI2022، کنفرانس ایران و گردش قرن
سخنرانان
ایمان گنجی

نام‌ها

ایمان گنجی
ایمان گنجی
دانش‌آموخته دکترای فلسفه هنر و مطالعات هنر اجرایی

پیشنهاد ما

رضا رکوئی
کنفرانس ۲۰۱۹
بویش، تن، زمین : پدیده شناسی انقلاب ایران
سخنرانی علیرضا کاظمی
کنفرانس ۲۰۲۲
فشرده‌ای از تجربه ده‌ساله ایران آکادمیا
محمدرضا نیکفر
کنفرانس ۲۰۱۹
انقلاب دو بُنی
ایرج سبحانی
کنفرانس ۲۰۱۹
کوچ علم از دانشگاه وبحران اعتماد در علوم پزشکی
سخنرانی فاطمه صادقی
کنفرانس ۲۰۲۲
«پیشروی آرام» دستفروشان زن در متروی تهران [انگلیسی]
سخنرانی ایمان گنجی
کنفرانس ۲۰۲۲
زاغه ها و جمعیت های «نامرئی» نئولیبرالیسم

از دست ندهید

خبرها

به نقل از انجمن آزادی اندیشه
خبر
فراخوان مقاله - «زن، زندگی، آزادی» - ژورنال شماره ۱۳ آزادی اندیشه
پاییز ۱۴۰۱
ژورنال آزادی اندیشه
ژورنال آزادی اندیشه - شماره ۱۲

رویدادها