سیر تحول گفتمان جنسیتی در ایران مدرن
در حالی که انقلاب اسلامی وضعیت زنان را از چهار دهه پیش دگرگون کرد، امروز زنان ایرانی با خواستی مصمم و آرام برای استقلال جنسی و بدنی در حال انقلاب هستند.
کووید ۱۹ اشتغال زنان را در همه جا کاهش داد، بیش از هرکجا در ایران
همهگیری ویروس کرونا تأثیر پسبرنده بر دستآوردهای اقتصادی زنان در سراسر جهان داشته است. در ایران نیز، همهگیری و تعطیلیها، نرخ مشارکت اقتصادی پایین زنان را تا حدود ۲۰ درصد کاهش داده است. این مقاله با استفاده از دادههای اداره آمار ایران، نتایج بازار کار ایران قبل از کووید/پایان سال ۲۰۱۹ را با پایان سال ۲۰۲۰ مقایسه میکند.
از اتاق خواب تا خیابان: ظهور نسل جدیدی از زنان مستقل ایرانی
آنچه که از ایران در رسانههای جهانی به تصویر کشیده میشود، تصویری از یک رژیم استبدادی در حال گسترش است که مصمم است بر پایههای ایدئولوژیک خود پایبند باشد. با این حال در لایههای زیرین، تغییرات عمیقی در جامعه ایران در حال رخ دادن است، بخصوص در نهاد ازدواج و تحول جنسیتی که جذبه ایدئولوژیک رژیم را به شدت تضعیف کرده است.
جمشید بهنام، روایتگر تنهایی، خشونت و بحرانها
علیرضا منافزاده طی سخنرانی خود در مراسم تدفین جمشید بهنام، جامعه شناس برجسته و پیشکسوت ایرانی، دربارۀ ارزش علمی و فعلیت تألیفات بهنام و مضامین برخی از کارهای تحقیقی او درنگ کرد.
سده ۱۴، سده آموزش: آموخته، نیاموخته و بدآموخته
یکی از جلوهها و نیز بسترها و پیشبرندههای تجدد آموزش است. سده ۱۴ در ایران سده دگرگونی این نهاد است. در این باره محمدرضا نیکفر با سعید پیوندی، استاد جامعهشناسی در فرانسه گفتوگو کرده است.
بررسی تاریخی نا جنبش کوییر ایرانی
در این مقاله، تحلیل گفتمانی انتقادی گفتمانهای کوییر حوزهی ایرانی در سه دههی گذشته مورد بحث است. دو «گفتمان جریان غالب» و «گفتمان دگراندیش» از دیدگاههای تاریخی، هستیشناختی، معرفتشناختی و اجرایی مورد مطالعه قرار گرفتهاند.
سه دیدار با هویت ایرانی
این مقاله سرگذشتیست از دلمشغولی احمد اشرف با هویت ایرانی که با پایبندی وی به «ناسیونالیسم رمانتیک افراطی هخامنشی» آغاز میشود. آنگاه با رشد فکری با چرخشی پا به دیدار دوم میگذارد. چرخش دوم پس از سالها کندوکاو مداوم در متون تاریخی ایران و با نقد روایت ناسیونالیستی، پا به دیدار سوم میگذارد که دوران ابداع نظریه تاریخینگر از هویت ایرانی است.
مواجههٔ مسئلهآفرینِ «ما» با دیگری: یک رؤیا و چند تفسیر
ابتدا نگاهی به «مکتوباتِ» آخوندزاده انداخته و خیالِ «ما»یِ ایرانی را تا انقلابِ ۱۳۵۷ دنبال میکنیم. اما با استمرار خشونت این رویا به کابوس استحاله مییابد. با خوانشِ ژیژک از «رخدادِ ایرانی» میبینیم که توانشِ رهاییبخشِ اسلام را نمیتوان بهواسطهٔ خشونتاش نادیده گرفت.
قرن چهاردهم خورشیدی و چالشهای روشنفکران مسلمان
چکیده موضوع این نوشته پرداختن به ظهور جریان روشنفکری مسلمان در قرن ۱۴ شمسی و فراز و فرود آن در تاریخ معاصر ایران است. برای فهم بهتر این جریان به بررسی چهار نسل از روشنفکران مسلمان خواهیم پرداخت که دغدغه اصلی آنان بازاندیشی در باره منظومه فکری اسلام برای سازگار کردن آن با ارزشهای جهان […]
روشنفکران و جنبشهای اجتماعی در ایران قرن چهاردهم: روایت یک قرن فراز و فرود
مقالهای از فرهاد خسروخاور و سعید پیوندی، منتشر شده در یازدهمین شماره ژورنال آزادی اندیشه. بهار ۱۴۰۱. هدف این مقاله مطالعه نقش روشنفکران در اصلیترین جنبشهای اجتماعی و اعتراضی مردم در قرن چهاردهم خورشیدی است.