سعادت و سیاست، گفتگو با مهدی خلجی بخش دوم

سعادت و سیاست، گفتگو با مهدی خلجی بخش دوم

پنهان‌کن
Play Video

گفتگو از سعادت و سیاست
جامعه کنونی ایران با مجموعه‌ای از بحران‌ها دست و پنجه نرم می‌کند. برخی از این بحران‌ها زاده شرایط داخلی و شماری دیگر جهانی‌اند. دور از واقعیت نیست که بگوییم در ایرانِ امروز «خیر عمومی» و سعادت اجتماعی در خطر است و بسیاری از مردم فارغ از طبقه و تعلقات قومی و دینی و سیاسی، احساس خوشبختی نمی‌کنند.

به جای بحث کسل‌کننده تغییرِ رژیم یا اصلاح آن (که هر دو در شرایط حاضر ناممکن می‌نمایند) باید به سمت اصلاحِ اجتماعی رفت. به عبارت دیگر، به جای اندیشیدن به اصلاح یا تغییر حکومت باید درباره «سیاست»(به معنای بالا) تأمل و گفت‌وگوی جمعی کرد.

لازمه این کار آن است که بپذیریم فارغ از آن‌که حکومت چگونه است، جامعه در هیچ شرایطی به طور مطلق نمی‌تواند از خود سلب مسئولیت کند و سرکوب و ستم حکومت را بهانه بی‌عملی قرار دهد. مسأله اساسی در جامعه ما بحرانِ باور است، بدبینیِ مفرط به یکدیگر، اختلاف نظرها و منافع گوناگون و تاریک‌شدن قلمرو عمومی. تداوم گسست‌ها و پاره‌پارگی‌های جامعه اصلِ جامعه را تهدید می‌کند، و از قضا به تداوم حکومت اقتدارگرا یاری می‌رساند. آن‌چه می‌بینیم شکنندگی و تنگی چارچوب مشترک اجتماعی برای تفاهم و تعامل است.

اگر سیاست را «مشارکت برابرِ همه شهروندان در امور عمومی و مدیریتِ مسالمت‌آمیز اختلافات از راه توافق همگانی» تعریف کنیم و اگر سعادت را دستیابی به زندگی نیک (well-being) بدانیم، و زندگی نیک هر انسان را وابسته به انسان‌های دیگر، به ویژه اعضای دیگرِ جامعه خود قلمداد کنیم و زندگی نیک همگان را منوط به کوشش همگانی برای حفظ «خیر عمومی» بشمریم آن‌گاه می‌توان نتیجه گرفت که سعادت، ضرورتاً امری سیاسی است.

چگونه می‌توان با رویکردِ سیاسی به سعادت در راهِ اصلاح اجتماعی گام‌هایی برداشت که گرچه آغازین ولی بنیادین‌اند و می‌توانند زمینه مشترکِ هم‌سخنی و همکاری میان شهروندان را به وجود بیاورند؟ بدونِ این زمینه مشترک «سیاست»ورزی ناممکن خواهد بود.

نام‌ها

مهدی خلجی
مهدی خلجی
نویسنده و پژوهشگر حوزه فلسفه و اسلام

پیشنهاد ما

مهرداد درویش‌پور
آگورا
مهاجرت، همپیوستگی، تبعیض قومی و نژادی
محمدرضا نیكفر
آگورا
گویا هنوز خبر بد را نشنیده‌ایم! - محمدرضا نیکفر
سخنرانی محسن متقی
کنفرانس ۲۰۲۲
قرن چهاردهم خورشیدی و چالش‌های روشنفکران مسلمان [سخنرانی]
مقاله کنفرانس - امانوئل شکریان
ایران آکادمیا شماره ۹
شرحی انتقادی بر روان‌شناسی‌های انتقادی [مقاله کنفرانس]
کاظم علمداری
آزادی اندیشه شماره ۱۲
«نگاه به شرق» جمهوری اسلامی در بستر شکل‌گیری نظم نوین جهانی
مجتبا گل‌محمدی، سجاد سپهری
اپیزود ۳
اپیزود ۳ – آگامبن و پروژه هومو ساکر- مجتبا گل‌محمدی

از دست ندهید

خبرها

به نقل از انجمن آزادی اندیشه
خبر
فراخوان مقاله - «زن، زندگی، آزادی» - ژورنال شماره ۱۳ آزادی اندیشه
پاییز ۱۴۰۱
ژورنال آزادی اندیشه
ژورنال آزادی اندیشه - شماره ۱۲

رویدادها